استفاده از روغن و این توصیه ها

 توجه به اصل تعادل در مصرف انواع روغن و چربی و همچنین نحوه نگهداری روغن و غذاهای چرب از اولویت‌های آموزش تغذیه در سیستم بهداشتی کشور است.دکتر زهرا عبداللهی می‌گوید: بیماری‌های قلبی و عروقی با کنترل عوامل اصلی خطر از جمله رعایت برنامه غذایی صحیح، قابل پیشگیری است و در این راستا،‌ توجه به مصرف روغن و چربی با تاثیر بر کلسترول خون، چاقی، فشارخون و سایر عوامل مرتبط از اهمیت ویژه‌ای برخودار است.

مصرف افراطی روغن ممنوع

این متخصص تغذیه تاکید می‌کند: مردم باید حتی الامکان از مصرف افراطی روغن پرهیز کنند. مصرف زیاده از حد روغن، باعث بروز اضافه وزن و چاقی شده و امکان افزایش کلسترول بد (LDL)، افزایش فشارخون و در نتیجه خطر ابتلا به امراض قلبی عروقی را فراهم می‌کند.

به گفته مدیر دفتر بهبود تغذیه جامعه وزارت بهداشت، حداکثر ۳۰-۲۵ درصد انرژی دریافتی روزانه باید از چربی‌ها تامین شود.

خطرات مصرف روغن جامد

عبداللهی می‌گوید:. روغن جامد هیدروژنه که حاوی اسیدهای چرب اشباع و اسیدهای چرب ترانس است، خطر ابـتـلا به امراض قلبی و عروقی را افزایش می‌دهد بنابراین، بهتر است از روغن مایع برای مصارف پخت و پز و سالاد و از روغن مخصوص سرخ‌کردنی برای مصارف سرخ کردن استفاده کرد.

روغن مایع به دلیل اینکه حاوی اسیدهای چرب غیر اشباع فراوان و فاقد کلسترول است به روغن جامد ارجحیت دارد.
او می‌گوید: استفاده از حرارت بالا هنگام طبخ روغن باعث ایجاد ترکیبات شیمیایی نامطلوب در روغــن می‌شود. وقتی غلظت این ترکیبات زیاد باشد روغن کدر، بدبو و غلیظ می‌شود.

به گفته عبداالهی، حرارت، باعث دود کردن روغن می‌شود. بنابراین باید روغن با شعله کم حرارت داده شود و از مصرف مجدد روغن حرارت دیده پرهیز شود.

حتی‌الامکان از مصرف غذاهای سرخ کرده خودداری شود و در صورت لزوم تنها از روغن مخصوص سرخ‌کردنی استفاده شود.
روغن مایع مخصوص سرخ‌کردنی در مقابل حرارت پایدار است. اما این موضوع بدان معنی نیست که از این نوع روغن چندین بار می‌توان برای سرخ کردن استفاده کرد.

از روغن مخصوص سرخ کردن حداکثر ۳-۲ بار آن هم نه با فاصله زمانی طولانی بلکه حدودا” در عرض ۲۴ ساعت می‌توان استفاده کرد و پس از آن باید روغن حرارت دیده را دور ریخت.

روغن نباید در هیچ مرحله‌ای بوی تند داشته باشد. ظهور بوی نامطبوع نشانه فساد روغن است.

روغن مصرف‌شده نباید دوباره به ظرف اصلی روغن برگردانیده شود.

از مصرف روغن‌هایی که آثار زنگ زدگی بر روی قوطی آن‌ها مشاهده می‌شود خودداری کنید.

نحوه نگهداری روغن

مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت تاکید می‌کند که برای نگهداری روغن حتما باید مردم نکات بهداشتی را رعایت کنند.

به گفته دکتر عبداللهی، روغن‌ها و چربی‌ها ترکیبات فاسد شدنی هستند. به طور کلی وجود رطوبت، مجاورت با اکسیژن هوا، آهن و مس، حرارت و نور باعث تشدید فساد روغن می‌شود. بنابراین روغن باید در محل خشک و خنک و دور از نور و در ظرف درب بسته نگهداری شود و پس از هر بار مصرف روغن درب ظرف محکم بسته شود.

مدیر دفتر بهبود تغذیه وزارت بهداشت خاطرنشان می‌کند: بسته‌بندی روغن باید حتی‌الامکان در ظروف غیرقابل نفوذ به نور و محکم و بی‌عیب باشد.

نحوه نگهداری روغن در فروشگاه‌ها مهم است. ظروف نگهداری روغن در صورتی که شفاف باشد باید به دور از نــور و در مــحل خــنک نگهداشته شود.

از نگهداری و چیدن روغن‌های مایع با بسته‌بندی شفاف در پشت شیشه فروشگاه‌ها که موجب فساد روغن مایع می‌شود باید خودداری شود.

نگهداری صحیح روغن غنی شده با ویتامین‌های A و D برای حفظ ویتامین‌های موجود در آن بسیار مهم است.

روغن غنی شده بایددر بسته بندی بطری کدر و یا قوطی‌های فلزی عرضه شود. این نوع روغن حساس‌تر از روغن‌های معمولی است و نباید تحت درجه حرارت بالا قرار بگیرد.

توجه به مشخصات روغن که بر روی برچسب بسته بندی آن ذکر شده است، از جمله نام و نوع فرآورده، شماره پروانه ساخت، نام کارخانه، شرایط نگهداری و مصرف، تاریخ تولید و انقضاء ضروری است.

او می گوید: بر اساس دستورالعمل اداره کل نظارت برمواد غذایی وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشـکی از ابــتـدای ســـال ۱۳۸۳ انواع روغن‌های نباتی جامد باید دارای برچسبی باشند که میزان اسید چرب اشباع و اسید چرب ترانس بر روی آن درج شده باشد.
روغن‌های جامد یا نیمه جامدی که حاوی کمترین مقدار اسید چرب اشباع و اسید چرب ترانس باشند برای استفاده سالم‌تر هستند.

در مورد روغن غنی‌شده با ویتامین‌های A و D توجه به درج نوع و مقادیر ویتامین روی برچسب ضروری است.