وقتی دو بورس یا دو شاخص جهانی را با هم مقایسه میکنیم، ممکن است تصور کنیم نموداری که رشد بیشتری نشان میدهد الزاماً بازده بهتری برای سرمایهگذار ساخته است. این نتیجه همیشه درست نیست؛ زیرا شاخص قیمت و شاخص بازده کل یک چیز را اندازه نمیگیرند.
شاخص قیمت چه چیزی را نشان میدهد؟
شاخص قیمت تغییر ارزش سبدی از اوراق را طبق روش وزندهی خود دنبال میکند، اما در نسخه متداول آن سود نقدی پرداختشده به سهامداران وارد محاسبه نمیشود. شاخص بازده کل فرض میکند توزیعهای نقدی دوباره سرمایهگذاری میشوند؛ بنابراین تصویر کاملتری از بازده نظری سرمایهگذار ارائه میدهد.
سه عامل که مقایسه را منحرف میکنند
- روش وزندهی: ارزش بازار، وزن مساوی یا روشهای مبتنی بر عوامل میتوانند نتیجه متفاوتی بسازند.
- سود نقدی و بازسرمایهگذاری: دو شاخص با سبد مشابه ممکن است بهدلیل نحوه برخورد با سود نقدی فاصله بگیرند.
- ارز مبنا: بازده یک شاخص برای سرمایهگذار دلاری با بازده همان شاخص برای سرمایهگذار محلی یکسان نیست.
مثال کاربردی
فرض کنید شاخص A در دورهای کمی بیشتر از شاخص B رشد کرده، اما شرکتهای شاخص B سود نقدی بالاتری پرداخت کردهاند. اگر نسخه بازده کل B سریعتر رشد کند، نتیجه مقایسه بر اساس شاخص قیمت تغییر میکند. پیش از انتخاب معیار، مشخص کنید هدف شما سنجش قیمت، بازده کل، یا عملکرد پس از تبدیل ارزی است.
چطور مقایسه منصفانه بسازیم؟
نام دقیق نسخه شاخص، ارز محاسبه، تاریخ شروع و پایان، روش وزندهی و نحوه reinvestment را ثبت کنید. در بازارهای متمرکز، تمرکز چند شرکت بزرگ را هم بررسی کنید؛ رشد شاخص ممکن است بیشتر از آنکه گسترده باشد، حاصل چند نماد سنگینوزن باشد. برای مقایسه با بازار ایران، راهنمای خواندن شاخص کل و پهنای بازار مفید است.
جمعبندی
شاخص قیمت برای سنجش حرکت قیمت مفید است، اما شاخص بازده کل به اثر سود نقدی نیز توجه میکند. بدون شناخت روششناسی، مقایسه دو بازار میتواند گمراهکننده باشد.
منابع
سلب مسئولیت: این مطلب آموزشی است و توصیه سرمایهگذاری یا انتخاب شاخص خاصی نیست.
