VWAP مخفف Volume-Weighted Average Price و به معنی میانگین قیمت موزونشده با حجم است. این شاخص بهجای آنکه به همه قیمتها وزن یکسان بدهد، قیمت معاملات را بر اساس حجم انجامشده در هر سطح وزن میکند. به همین دلیل، معاملهگران روزانه و مدیران اجرای سفارش از آن بهعنوان یک مرجع برای سنجش قیمت متوسط معاملات استفاده میکنند.
فرمول VWAP
در سادهترین شکل، VWAP از تقسیم مجموع حاصلضرب قیمت در حجم بر مجموع حجم معاملات به دست میآید:
VWAP = مجموع (قیمت × حجم) ÷ مجموع حجم
در محاسبه تجمعی، با اضافهشدن معاملات جدید، صورت و مخرج کسر بهروزرسانی میشوند. در بسیاری از نمودارها، محاسبه از ابتدای جلسه معاملاتی آغاز میشود و در جلسه بعد دوباره از نو شروع میشود.
چه تفاوتی با میانگین متحرک دارد؟
میانگین متحرک معمولاً به قیمتهای پایانی وزن میدهد و ممکن است برای همه دورهها وزن یکسان یا وزن کاهشی در نظر بگیرد. VWAP به حجم واقعی معاملات وزن میدهد؛ بنابراین بازهای که حجم بیشتری داشته، اثر بیشتری بر مقدار شاخص دارد. این تفاوت باعث میشود VWAP در روزهایی با توزیع نامتوازن حجم، رفتار متفاوتی از میانگین متحرک نشان دهد.
سه کاربرد رایج
۱. سنجش موقعیت قیمت در طول جلسه
قیمت بالاتر از VWAP میتواند نشانه آن باشد که معاملات روز تا آن لحظه بهطور متوسط در قیمتهای پایینتری انجام شدهاند. قیمت پایینتر از VWAP نیز وضعیت معکوس را نشان میدهد. این مشاهده توصیفی است و بهتنهایی جهت آینده را پیشبینی نمیکند.
۲. ارزیابی کیفیت اجرا
مدیر اجرای سفارش میتواند میانگین قیمت خرید یا فروش خود را با VWAP همان بازه مقایسه کند. این مقایسه باید با توجه به اندازه سفارش، نقدشوندگی و اثر سفارش بر بازار تفسیر شود.
۳. بررسی بازگشت به میانگین
برخی معاملهگران واکنش قیمت به VWAP را زیر نظر میگیرند، اما بازارهای رونددار ممکن است مدت زیادی در یک سمت آن باقی بمانند. استفاده مکانیکی از هر برخورد با خط، خطر سیگنالهای کاذب را افزایش میدهد.
محدودیتهای مهم
- VWAP معمولاً شاخصی درونروزی است و با شروع جلسه جدید بازنشانی میشود.
- در بازارهای پراکنده یا خارج از بورس، حجم ثبتشده ممکن است فقط بخشی از معاملات را پوشش دهد.
- در بازار کمحجم، چند معامله بزرگ میتواند مقدار شاخص را جابهجا کند.
- VWAP درباره ارزش بنیادی دارایی یا جهت قطعی آینده اطلاعاتی نمیدهد.
جمعبندی
VWAP یک معیار مفید برای مقایسه قیمت با حجم معاملات است، نه دستگاه تولید سیگنال قطعی. پیش از استفاده، نوع داده حجم، ساعت شروع جلسه و بازار مورد بررسی را مشخص کنید و آن را در کنار ساختار قیمت و مدیریت ریسک به کار ببرید.
منبع: راهنمای محاسبات شاخصهای سهام و کالا در Nasdaq.
مطالب مرتبط: آشنایی با اندیکاتورهای تکنیکال.
این مطلب آموزشی است و سیگنال خرید یا فروش ارائه نمیکند.
