به گزارش خبرنگار بالاسری، پرونده تیم روئینگ ایران در بیستمین دوره بازیهای آسیایی ناگویای ژاپن با یک موفقیت تاریخی بسته شد؛ کسب ۶ مدال (۲ طلا، ۳ نقره، ۱ برنز) و حضور هر ۸ قایق اعزامی به فینال این بازیها. این نتیجه، پیش‌بینی جسورانه‌ی محسن شادی، رئیس فدراسیون روئینگ را که پیش از آغاز بازیها از هشت فینال و شش مدال قطعی و کسب مدال طلا را اظهار کرده بود، محقق کرد.
پیش‌بینی که واقعیت شد؛ وقتی «محاسبه» جای «شانس» را می‌گیرد
پیش از آغاز رقابت‌های ناگویا، محسن شادی، رئیس فدراسیون روئینگ، با اعتماد به نفسی قابل‌توجه عنوان کرده بود که کاروان ایران به هشت فینال می‌رسد و شش مدال به‌دست می‌آورد و در میان این مدال‌ها، رنگ طلا هم خواهد درخشید. بسیاری این سخن را خوش بینانه تلقی کردند؛ با این حال نتیجه، منبر اساس بر همان پیش‌بینی بود. هر ۸ قایق ایران به فینال راه یافتند و ۶ مدال، شامل ۲ طلا، ۳ نقره و ۱ برنز، به نام روئینگ ایران ثبت شد. این هماهنگی میان پیش‌بینی و نتیجه، نشان از آن دارد که روئینگ ایران دیگر با شانس و اتفاق پیش نمی‌رود؛ بلکه با برنامه‌ریزی دقیق، شناخت عمیق از ظرفیت‌ها و محاسبه گام برمی‌دارد، این مهم‌ترین دستاورد غیر مدالی این دوره بود.
قایقرانی روئینگ، در شرایطی چنین موفقیت بزرگی را بدست آورد، که پاروزنان با کمترین امکانات، بدون پیست استاندارد و تجهیزات به روز دنیا با یک مدیریت درست، اردوهای مداوم و منسجم و به هم پیوسته، بدون اردوهای برون مرزی و تدارکات خارجی، تنها با انگیزه و تمرکز مسیر را طی کردند. این اردوها در شرایطی تداوم یافته بود که ۵۰ روز از برنامه تمرین قایقرانان در زمان جنگ دنبال شد، با این حال قایقرانان در این مدت هم با برنامه تمرین می کردند؛ چرا که هدف موفقیت در ناگویا بود. در این مسیر پیچ و خم، روئینگ ایران همواره از حضور مربیان پرتلاش خود بهره می برد. می توان اظهار کرد، معمار برجسته موفقیت های این روزهای روئینگ، افشین فرزام مربی تیم ملی قایقرانی روئینگ ایران می باشد.
نتایج کامل مدال آوران روئینگ ایران در بازیهای آسیایی ناگویا:
مدال طلا (۲ مدال – هر دو توسط بانوان)
– فاطمه مجلل قایق تک نفره سبک وزن زنان
– تیم دونفره سبک وزن زنان (زارعی و نوروزی)
مدال نقره (۳ مدال – ۲ زنان، ۱ مردان)
– امیرحسین محمودپور — قایق تک نفره سبک وزن مردان
– تیم چهارنفره زنان
– تیم دونفره سنگین وزن زنان (زارعی و نوروزی)
مدال برنز (۱ مدال – بانوان)
– فاطمه مجلل — قایق تک نفره سنگین وزن زنان
دستاورد حضور «هر هشت قایق به فینال» یک اتفاق کم نظیر و شاید اولین بار در تاریخ روئینگ ایران بود. این عدد نشان دهنده عمق ترکیب تیم و آمادگی همه جانبه قایقرانان و صعود ۱۰۰ درصدی ورزشکاران این رشته به فینال بازیها بود. در این بین سهم بانوان ۵ مدال بود و فقط یک مدال در بخش مردان به دست آمد که این نشان از تحول بزرگ در بخش ورزش زنان این رشته آبی دارد.
فاطمه مجلل هم در سبک وزن طلا و هم در سنگین وزن برنز گرفت؛ یعنی در دو وزن متفاوت روی سکوی مدال ایستاد. این استعداد و توانایی این قایقران را در کنترل قایق‌های مختلف نشان می‌داد و همین او را ستاره‌ی بی‌رقیب این دوره کرد. قایق دو نفره ایران با ترکیب زینب نوروزی و کیمیا زارعی در دو ماده سبک وزن و سنگین وزن صاحب مدال شدند؛ یک مدال طلا و یک مدال نقره. در اینجا هم شاهد یک ثبات در تیم دو نفره زنان ایران بودیم تا این تیم تبدیل به موفق ترین ترکیب رشته‌های تیمی ایران شود.
در چهار نفره زنان باز هم تیم ایران صاحب مدال نقره شد. این تکرار مدال قایق چهار نفره در ادوار بازیهای آسیایی نشان از تداوم و ثبات این رشته دارد که قطعا با کمی تغییر نگرش و تدارکات می‌تواند رنگ خود را به رنگ طلا تغییر بدهد. نتایج نشان می دهد ایران در چند ماده دیگر هم به مدال بسیار نزدیک بود. بهمن نصیری در قایق تک نفره سنگین وزن مردان به مقام ششم رسید. نصیری در حالی به این رتبه اکتفا کرد که سالها در تیم قایقرانی سرزمین آذربایجان پارو زده بود و چندین مدال قهرمانی آسیا را در کارنامه دارد، با این حال تلاشش برای کسب مدال در بازیها موفقیت آمیز نبود. قایق دونفره تک پاروی زنان هم به مقام چهارم بسنده کرد و تنها یک پله تا سکوی مدال فاصله داشت؛ در رشته‌ای که صدم‌های ثانیه جای مدال و رتبه را جابجا می‌کند، جایگاه‌های چهارم و ششم بسیار با ارزش است.
هشدار در سایه‌ی درخشش؛ بخش مردان نیازمند استعدادیابی
در حالی که بانوان ایران در این رویداد ۵ مدال به‌دست آوردند، بخش مردان تنها یک مدال (نقره‌ی امیرحسین محمودپور در تک‌نفره سبک‌وزن) نصیب‌شان شد. بهمن نصیری در سنگین‌وزن مردان به مقام ششم بسنده کرد. این شکاف، یک مسئله‌ی ساختاری است؛ ذخیره‌ی استعداد در بخش روئینگ مردان محدود است و تمرکز جغرافیایی روئینگ ایران به چند استان خاص، مانع کشف نخبه‌های جدید شده است. برای آنکه روئینگ ایران به یک قدرت چند بعدی و پایدار تبدیل شود، استعدادیابی سراسری برای مردان باید در صدر برنامه‌ی فدراسیون تازه تأسیس قرار گیرد. بدون این، مدال‌آوری روئینگ ایران تک محوره و در برابر نوسانات پیش رو ورزش ، آسیب‌پذیر خواهد ماند.
ثبات در افتخارآفرینی؛ روند مدال‌آوری روئینگ ایران در ادوار بازیهای آسیایی
– بازیهای آسیایی گوانگژو ۲۰۱۰ (نقطه عطف تاریخی):
ایران با کسب نخستین مدال طلای تاریخ روئینگ خود توسط محسن شادی (یک‌نفره سنگین‌وزن) و مدال برنز چهارنفره زنان، گام بزرگی برداشت و در مجموع با ۱ طلا و ۱ برنز وارد جدول مدال‌های این رشته شد.
– بازیهای آسیایی اینچئون ۲۰۱۴ (تثبیت اقتدار):
ملی‌پوشان سرزمینمان موفق به کسب ۱ مدال طلا (محسن شادی) و ۳ برنز شدند تا نشان دهند مدال‌آوری گوانگژو اتفاقی نبوده است. دو مدال برنز ایران از آن قایقرانان زن شد.
– بازیهای آسیایی جاکارتا ۲۰۱۸ (درخشش فوق‌العاده بانوان):
کاروان روئینگ ایران با ۳ مدال نقره و ۱ برنز در بخش بانوان به کار خود پایان داد. در این دوره، سهم درخشش بانوان قایقران در قایق‌های تک‌نفره و دونفره بسیار پررنگ بود.
– بازیهای آسیایی هانگژو ۲۰۲۲ (ادامه روند موفقیت زنان):
تیم ایران موفق به کسب ۲ مدال (۲ نقره) شد که کسب ۲ مدال توسط تیم بانوان ایران (دونفره سنگین‌وزن و سبک‌وزن) بود.
– بازیهای آسیایی ۲۰۲۶ (تثبیت جایگاه با ۶ مدال):
افزایش تعداد مدال‌های ایران به ۶ مدال در این دوره، نشان‌دهنده ثبات فنی در هر دو بخش مردان و بانوان است. در این دوره هر هشت قایق ایران فینالیست شدند و ۶ مدال کسب شد. ۵ مدال از آن بانوان شد. دو قایق دیگر ایران هم شانس مدال بودند.
تفاوت کلیدی این دوره با پیشین، در دو سطح است؛ نخست در تعداد مدال که به بالاترین حد تاریخ (۶ مدال) رسید و دوم در تنوع رنگ مدال‌هاست. در پیشین، مدال‌های ایران بیشتر محدود و تک‌طلایی بود، با این حال در ناگویا «سبد رنگی» مدال‌ها (از برنز تا طلا) به‌ویژه در بخش بانوان، نشانه‌ی تثبیت ترکیب تیم و پایان دوران تک ستاره هاست. روئینگ ایران از یک رشته‌ی وارداتی به یک قدرت تیمی و چندبعدی در آسیا تبدیل شده است؛ تحولی که در تاریخ این رشته بی‌سابقه است.
سهم بالای بانوان در افتخارات
آمارها نشان می‌دهد بیش از ۶۰ درصد کل مدال‌های روئینگ ایران در سه دوره اخیر بازیهای آسیایی توسط بانوان قایقران به دست آمده است. ارتقای رکوردهای زمانی و هماهنگی فوق‌العاده در قایق‌های دونفره و چهارنفره، بانوان ایران را به رقیب اصلی چین و ازبکستان تبدیل کرده است. برعکس سال‌های اولیه که مدال‌آوری ایران بیشتر متکی بر تک‌ستاره‌ها مانند محسن شادی در تک‌نفره بود، در ادوار اخیر ایران در مواد تک‌نفره سنگین‌وزن و سبک‌وزن، دونفره سنگین‌وزن و سبک‌وزن و چهارنفره گروهی هم صاحب مدال شده ایم که نشان‌دهنده توسعه تیمی این رشته است. در جدول توزیع مدال‌های روئینگ بازیهای آسیایی، چین همواره مقام اول را در اختیار دارد، با این حال ایران طی ۴ دوره اخیر همواره در کنار سرزمینهایی چون ازبکستان، ژاپن و کره جنوبی برای عناوین دوم و سوم قاره رقابت کرده و جایگاه خود را حفظ کرده است. بزرگ‌ترین چالش روئینگ زنان ایران در بازیهای آسیایی، فاصله زمانی اندک تا خط پایان با قایق‌های چین است. برنامه‌ریزی برای جایگزینی مدال‌های نقره با طلا هم مستلزم اردوهای برون مرزی مداوم و تجهیزات مدرن‌تر است. قایقرانان ایرانی در حالی به ۶ مدال ارزشمند دست یافته‌اند که چالش پیست استاندارد ۲۰۰۰ متر در سرزمین همواره وجود داشته است؛ موضوعی که در صورت حل شدن، پتانسیل کسب مدال‌های بیشتر را فراهم خواهد کرد.
روئینگ در ناگویا
روئینگ ایران در ناگویا رکورد بیشترین تعداد مدال در یک دوره بازیهای آسیایی را ثبت کرد . تعادل (۲ طلا، ۳ نقره، ۱ برنز) نشان از رقابت‌پذیری در مسیر قهرمانی دارد؛ با این حال، کاهش تعداد طلاها نسبت به ادوار نخست و تمرکز مدال‌ها در بخش زنان، نشانه‌ای است برای برنامه‌ریزی بیشتر روی بخش مردان. اگر دو فینال بسیار نزدیک (مقام چهارم و ششم) نیز به مدال تبدیل می‌شدند، ایران می‌توانست به ۸ مدال تاریخی در این رشته برسد؛ چیزی که نشان می‌دهد پتانسیل تیم روئینگ ایران بسیار بالاتر از نتیجه فعلی است. روئینگ با ۶ مدال، ۸ فینال و سهم ۸۳ درصدی مدال بانوان، در ناگویا ۲۰۲۶ به یکی از افتخارات ماندگار ورزش ایران تبدیل و دومین رشته مدال آور کاروان ایران شد و با یک برنامه‌ریزی دقیق‌تر در بخش مردان، پیش رو‌ای درخشان‌تر در انتظار این رشته است. در حالی که در ادوار پیشین بانوان روئینگ ایران همواره در سایه مردان بودند، ناگویا نشان داد که سرمایه‌گذاری در بخش زنان، نه یک هزینه، بلکه بازده ترین سرمایه‌گذاری در ورزش قهرمانی است. جایی که نیروی انسانی با استعداد، اراده و پشتیبانی فنی، به سرعت به ستون خیمه مدال‌آوری تبدیل می‌شود.
نقش فدراسیون جدید و مدیران جوان
شروع کار فدراسیون روئینگ و عبور از ساختار ادغام‌شده از قایقرانی، یک فرصت تازه برای این رشته فراهم کرد؛ جایی که محسن شادی رئیس جوان و تازه این فدراسیون با جسارت و شجاعت و با اقتدار، قبل از بازیها خبر از حضور هر هشت قایق ایران در فینال و کسب شش مدال قطعی و حتی پیش بینی کسب یک یا دو مدال طلا را داد. فدراسیون جدید، با اتکا به ذخیره‌ی استعداد و نتایج درخشان فعلی، اگر سه متغیر تجهیزات، زیرساخت و مربیان و مدیران جوان را در این مجموعه دنبال کند، روئینگ ایران بدون اغراق در زمره سه قدرت برتر آسیا و با فاصله کم از چین قرار خواهد گرفت و شانس واقعی رسیدن به سکوهای جهانی و المپیک را خواهد داشت. در غیر این صورت، همین مدال‌های در روز جاری می‌تواند یک نقطه اوج گذرا و نه یک روند ماندگار باشد.
با این حال این موفقیت، نباید ما را به توهم پایداری در این سطح دچار کند. روئینگ، رشته‌ای است که ارتباط مستقیم و غیرقابل جبران با تجهیزات، قایق استاندارد و پیست آبی با کیفیت دارد. مشکل در روز جاری این رشته نبود پیست استاندارد ۲۰۰۰ متری و کمبود تجهیزات به روزی است که از دیرباز نبوده و فردا هم به خودی خود حل نمی‌شود. تجربه جهانی نشان می‌دهد در رشته‌های آبی، تجهیزات مدرن و به روزتر، نرخ مدال آوری را به‌شدت افزایش می دهد.
قیمت هر قایق به حدود ۲ میلیارد تومان می‌رسد؛ هزینه‌ای که توسعه این رشته را در استان‌ها محدود کرده است. روئینگ ایران به‌شدت به چند استان محدود و وابسته شده است. برای رشد، باید از این تمرکز خارج شده و استعدادهای مناطق مختلف را شناسایی کند و استعدادیابی، محور اصلی برنامه فدراسیون جدید شود. داوران و مربیان بین‌المللی محدود و ورزشکاران اندک، رشد هم‌زمان ورزشکاران و نیروی فنی را در این رشته با کندی مواجه می‌کند. حضور ۱۰۰٪ قایق‌ها در فینال ناگویا نشانه پیشرفت است، با این حال مدال‌های این دوره بیشتر در بخش بانوان و در مواد نزدیک به هم متمرکز بود. در المپیک که سطح رقابت از آسیا بسیار بالاتر است، این فاصله برای مدال‌آوری تعیین‌کننده است و باید در این مسیر فاصله را با سرزمین مطرحی چون چین افزایش داد.
چشم‌انداز المپیک لس‌آنجلس
در المپیک پاریس ۲۰۲۴، روئینگ ایران با ۲ سهمیه (فاطمه مجلل در تک نفره و زوج مهسا جاور و زینب نوروزی در دونفره سبک‌وزن) حضور داشت. سهمیه دونفره برای نخستین‌بار در تاریخ قایقرانی ایران به دست آمد. فاطمه مجلل (دارنده دو مدال در ناگویا) و زوج زارعی و نوروزی سرمایه‌های اصلی مسیر المپیک هستند. مدال‌های این دوره، حاصل تلاش با امکانات حداقلی است؛ یعنی اگر تجهیزات استاندارد فراهم شود، پتانسیل فوق‌العاده‌ای برای رقابت در سطح جهانی وجود دارد. درخشش تاریخی روئینگ ایران در ناگویا، یک واقعیت مهم را آشکار کرد؛ این رشته حالا هم روند امیدوارکننده ای برای پیش رو دارد و هم برای موفقیت نیازمند بازسازی در تجهیزات و زیرساخت هاست. برای رسیدن به سکوی المپیک، باید از سد چالش های پیش رو عبور کرد. روئینگ ایران در روز جاری در بهترین نقطه تاریخ خود قرار دارد، با این حال برای ماندگاری و رسیدن به سکوی المپیک، باید چالش‌های تجهیزاتی و زیرساختی را پیش از فاصله گرفتن از این نقطه اوج، حل کرد. ناگویا می‌تواند شروع نسل طلایی باشد؛ به شرط آنکه این بار، حمایت به‌موقع و هدفمند انجام شود.