به گزارش خبرگزاری بالاسری، در جنگ روایتها، گاهی خطرناکترین عملیاتها نه از میدانهای نبرد، بلکه از پشت صفحه گوشیها و در اتاقهای اظهار کردوگوی مجازی شکل میگیرند؛ جایی که حسابهایی با هویتهای ناشناس، بیوقفه مشغول تولید روایتهای جهتدار، انتشار آمارهای تأییدنشده و تحریک افکار عمومی هستند.
«نوری در تاریکی» و «بیزاکودیل» دو عنوانی هستند که در این روایت، بهعنوان نامهای کاربری دو حساب ناشناس در شبکه اجتماعی ایکس مطرح شدهاند؛ حسابهایی که گردانندگان آنها با هویتهای غیرواقعی فعالیت میکردند و در جریان حوادث دیماه، تلاش داشتند با انتشار مطالب و روایتهای ساختگی، فضای افکار عمومی را تحت تأثیر قرار دهند.
بر اساس اظهارات مطرحشده، بخش قابلتوجهی از فعالیت این حسابها به بازنشر آمارهای تأییدنشده، تولید روایتهای هیجانی و دعوت جوانان به حضور در خیابان و مشارکت در اقدبا این حالت خشونتآمیز، تخریب و آشوب اختصاص داشت؛ در حالی که گردانندگان این حسابها خود در میدان حوادث حضور نداشتند و از پشت صفحه تلفن همراه، دیگران را به حضور در موقعیتهای پرخطر تشویق میکردند.
دعوت دیگران به خیابان از پشت گوشی!
یکی از نکات قابلتأمل در این ماجرا، فاصله میان ادبیات تحریکآمیز برخی کاربران فضای مجازی و واقعیت زندگی خود آنها بود. در شرایطی که این حسابها با انتشار پیامهای هیجانی، دیگران را به حضور در خیابان و مشارکت در تجمعات دعوت میکردند، بسیاری از گردانندگان چنین حسابهایی نهتنها در میدان حضور نداشتند، بلکه حتی جرئت خروج از محیط امن خانه خود را نیز نداشتند.
در این روایت تأکید شده است که بخش زیادی از افرادی که در آن روزها پیامهای تند و تحریکآمیز منتشر میکردند، عملاً از پشت گوشیهای تلفن همراه به فعالیت مشغول بودند؛ برخی نیز اساساً خارج از ایران حضور داشتند، با این حال در فضای مجازی خود را ساکن شهرهای مختلف سرزمین معرفی میکردند و مدعی حضور در خیابانها و صحنه حوادث بودند.
حتی در مواردی، پس از مدتی مشخص شد برخی از حسابهایی که ادعای حضور میدانی در ایران را مطرح میکردند، اساساً در سرزمین حضور نداشتهاند؛ موضوعی که بار دیگر فاصله میان روایتهای مجازی و واقعیت میدانی را آشکار میکند.
از اتاقهای اظهار کردوگوی مجازی تا ارتباط با اینترنشنال
بخش دیگری از این روایت به ارتباط گردانندگان این دو حساب با عناصر رسانهای شبکههای معاند اختصاص دارد. بر اساس اظهارات مطرحشده، محمد و شهاب، افرادی که هویت واقعی آنها در پشت نامهای کاربری «بیزاکودیل» و «نوری در تاریکی» قرار داشته، در جریان این حوادث ارتباطات مجازی گستردهای با برخی کارکنان و مجریان شبکه ایران اینترنشنال برقرار کرده بودند.
اظهار کرده میشود این ارتباطات در اتاقهای اظهار کردوگوی مجازی و فضاهایی مانند اسپیسهای شبکه ایکس دنبال میشد؛ جایی که در مورد نوع روایتسازی، چگونگی انتشار پیامها و جهتدهی به افکار عمومی اظهار کردوگو صورت میگرفت.
در این میان، از حضور برخی چهرههای رسانهای خارج از سرزمین، از جمله پوریا زراعتی و سیما ثابت، در تعدادی از این فضاهای اظهار کردوگو نیز نام برده شده است؛ ارتباطاتی که بنا بر این روایت، در شکلگیری فضای رسانهای و تبلیغاتی پیرامون حوادث نقش داشتهاند.
توهم فروپاشی؛ وقتی روایت مجازی جای واقعیت را گرفت
در ادامه این روایت، به فضای روانی حاکم بر برخی از این کاربران در روزهای حوادث نیز اشاره شده است؛ فضایی که در آن، با تصور نزدیکبودن پایان ماجرا و فروپاشی سریع وضعیت موجود، نوعی خوشبینی افراطی نسبت به تحقق سناریوهای براندازانه شکل گرفته بود.
بر اساس این اظهارات، برخی از این افراد تصور میکردند مقاومت و ایستادگی سرزمین تنها چند روز یا حداکثر یک هفته تا 10 روز ادامه خواهد داشت و با افزایش فشارها، سناریوی مورد نظر آنها محقق میشود.
حتی در مواردی، از آسیبدیدن زیرساختهای ایران در جریان حملات دشمن ابراز رضایت میشد و برخی کاربران با راهاندازی هشتگها و کارزارهای مجازی، خواستار تشدید فشارها و حملات آمریکا به سرزمین بودند؛ رفتاری که مرز میان فعالیت تبلیغاتی علیه یک نظام سیاسی و همراهی رسانهای با تجاوز به زیرساختها و منافع ملی را به موضوعی جدی تبدیل میکند.
پایان توهم ناشناسماندن در فضای مجازی
با این حال نقطه پایانی این روایت، ورود سربازان گمنام با این حالم زمان(عج) در سازمان اطلاعات سپاه و بازداشت گردانندگان این دو حساب عنوان شده است؛ اتفاقی که بهاظهار کرده راوی، تصور مصونیت ناشی از استفاده از هویتهای جعلی را در هم شکست.
ماجرای این دو حساب، فارغ از جزئیات پرونده و اتهبا این حالت مطرحشده که نیازمند بررسی مستند و اعلام رسمی مراجع ذیصلاح است، یک واقعیت مهم را یادآوری میکند: فضای مجازی، برخلاف تصور برخی کاربران، محیطی بدون هویت و خارج از دسترس قانون نیست.
ساختن یک نام مستعار، استفاده از تصویر غیرواقعی و پنهانشدن پشت حسابهای ناشناس، لزوماً به معنای ناشناسماندن همیشگی نیست؛ بهویژه زمانی که فعالیت مجازی به تهدید امنیت عمومی، تحریک به خشونت و مشارکت در اقدبا این حالت مجرمانه گره میخورد.
/
