تلگرام و واتس اپ و لاین چگونه پول درمیآورند؟
تلگرام و واتس اپ و لاین چگونه پول درمیآورند؟
چندی پیش وبگاه Business Insider در گزارشی اعلام کرد که طبق برآورد کارشناسان، اپهای پیامرسان (Messaging Apps) از شبکههای اجتماعی پیشی گرفتهاند. کاربران پیامرسانها دیگر فقط برای گپوگفت با دوستان از این اپها استفاده نمیکنند؛ ارتباط با شرکتها، برندها، فروشندگان، آگاهی از حراجها و تخفیفها و دریافت انواع محتوا، همگی از این طریق صورت میگیرد. چیزی که روزی یک سرویس سادهی تبادل پیام، عکس، ویدیو و گیف بود به یک بستر غنی و گران با توسعهدهندگان، اپها و APIهای مختص خود تبدیل شده است.
نمودار رشد پیامرسانها در برابر شبکههای اجتماعی (منبع: Business Insider)
توضیح شیوهیهای کسب درآمد پیامرسانها
با توجه به مطالب بخش قبل و نظر به افزایش روز افزون کاربران پیامرسانها احتمالا فکر میکنید که درآمد سرشاری نصیب صاحبان آنها میشود؛ اما آیا واقعا این طور است؟ هیچ به این فکر کردهاید که چرا اپهای پیامرسانی مثل لاین، ویچت، کیک، فیسبوک مسنجر ورود به انواع خدمات از ارسال پول گرفته تا درخواست تاکسی را در دستور کار خود قرار دادهاند؟ موضوع پیچیده نیست، پول در آوردن از یک سرویس پیامرسان رایگان خیلی سخت است! در این شرایط بسیاری از این شرکتها چاره را در «تنوع» یافتهاند؛ تنوع خدمات و به تبعش تنوع منابع درآمدی. آنها به این نتیجه رسیدهاند که تنها با یک راهبرد نمیتوان عایدی کافی داشت برای همین به جای یک منبع درآمدی بزرگ به چند منبع درآمدی کوچک روی آوردهاند. بنا بر پژوهش یک موسسهی انگلیسی، تجارت جهانی ارسال پیام با احتساب بخش سنتی پیامک (SMS) اپراتورهای مخابراتی و همه پیامرسانهای فوری مثل واتساپ طی سالهای پیش رو از ۱۱۳٬۵ میلیارد دلار در ۲۰۱۴ به ۱۱۲٬۹ میلیارد دلار در ۲۰۱۹ تقلیل خواهد یافت. در این زمان، میزان استفاده از اپهای پیامرسان سه برابر شده و تا ۱۰۰ بیلیون پیام بالا میرود؛ اما درآمدها با این سرعت رشد نمیکنند. به عبارت سادهتر میزان بالای استفاده از پیامرسانها به معنای میزان بالای درآمد آنها نبوده و این مشکلی است که در سالهای آینده هم گریبانگیر پیامرسانها خواهد بود. طنز قضیه این است که اپهای مدرن امروزی که کسبوکار پیامکی شرکتهای مخابراتی را خراب کردند و با ارائهی بستر پویا و رایگان خود موفق شدند تعداد جهانی پیامکهای ارسالی را تحتالشعاع قرار دهند حالا خود دچار مشکل مشابه و کسب درآمد از کاربرانشان شدهاند؛ بدتر اینکه حالا و با عادت کردن مردم به خدمات رایگان پیامرسانها، طلب هزینه بابت ارسال پیام دیگر جزو گزینهها نیست؛ پس باید از طرق دیگر هزینهی این خدمات رایگان را تامین کرد. در حقیقت فعلا و تا آیندهی قابل پیشبینی، پیامکهای بیادعا تنها محصول ارسال پیام موبایل پولساز خواهند بود. در گزارش همین موسسهی پژوهشی آمده که در سال ۲۰۱۹ درآمدزایی از ارسال متن در اپهایی مثل واتساپ و لاین فقط ۱ درصد از کل بازگشتی پیامکها و ترافیک پیامها را تشکیل خواهد داد؛ بخش اعظم ۱۱۳ میلیارد دلاری درآمد پیامهای موبایلی هنوز هم در دست ارسال پیامکهای سنتی از طریق شبکههای مخابراتی خواهد بود.
درآمد حاصل از سه سرویس MMS ،SMS و اپهای پیامرسان در سال ۲۰۱۹ (منبع: Forbes)
منبع: Forbes
۲۰ درصد از درآمد لاین از فروش استیکر به دست میآید.اپهای پیامرسان آسیایی از فروش تبلیغات درآمد دارند ولی لازمهی رسیدن به آمار مناسب کلیکخوری، تبلیغات باکیفیتتر و فکر شدهتر است. پیامرسانها برای سودآوری نیاز به ترفندها و راهبردهای متنوع دارند. ۲۰ درصد از درآمد لاین از فروش استیکر به دست میآید؛ در مقابل، بازیها (به صورت فریمیوم) ۶۰ درصد از عایدی این شرکت را تامین میکنند. با این وجود مثلا در ۲۰۱۴ درآمد شرکت از برآوردها هم کمتر شد، تا جایی که سود خالص آن در این سال ۷۶ درصد کاهش داشت. ویچت شرکت Tencent هم با مشکل مشابه دستبهگریبان است؛ اگر تحقیقات اخیر را مبنای تحلیلمان قرار دهیم این وضعیت مادامی که شرکتها و موسسات به استفاده گسترده از خدمات اختصاصی شرکتی روی نیاورند ادامه مییابد. فیسبوک مسنجر و کیک در این زمینه پیشتازند؛ چیزی که به آن «A2P یا Application to Person» میگویند. با روی آوردن بانکها، موسسهها و شرکتها به امنیت و اطمینانی که از این طریق فراهم میشود احتمالا رویه تغییر میکند. مثلا حدود ۱۰ میلیون از کاربران عمدتا جوان پیامرسان کیک از چتباتهای شرکتهای مورد نظر خود استفاده میکنند. فیسبوک مسنجر هم از کسبوکارها دعوت به ساخت حساب رسمی کرده تا با مشتریان خود ارتباط کاملتری داشته باشند. چند وبگاه فروش در این مسیر پیشگام شدند و نتایج خوبی هم گرفتند. موسسان واتساپ تا چندی پیش و قبل از خریدش بهوسیلهی فیسبوک تلاش داشتند تا حد ممکن اپ خود را ساده و تقریبا منحصر به قابلیت پیامرسانی نگه داشته و برخلاف دیگر رقیبان، مثل لاین، کاکائوتاک، ویچت و وایبر، از هرگونه تبلیغات دوری کنند؛ در عوض از ابتدای سال دوم از کاربر مبلغی اندک دریافت میکردند. اما با این شیوه نمیتوان به درآمدهای کلان رسید و علیرغم کاربران میلیاردی واتساپ عایدی آن از پرداختیهای سالانه مشترکان از چند میلیون دلار تجاوز نمیکرد. با مالکیت فیسبوک بر این پیامرسان، موسسان آن اعلام کردند که مسائل مالی اولویتشان نیست و با توجه به مالک جدید و ثروتمند شرکت، از خیر همان پرداخت سالانه هم میگذرند تا بر رشد کمی خود بیفزایند؛ البته همزمان سیاستهای فیسبوک مسنجر در واتساپ هم اعمال شد تا بنگاهها به استفاده از امکان «پیامهای تجاری» ترغیب شوند.
موسس سرویس پیامرسان تلگرام در مصاحبههای خود بهصراحت اعلام کرده اعتقادی به درآمدزایی اپهای پیامرسان ندارد.البته وضعیت تلگرام، پیامرسان محبوب ایرانیان کمی متفاوت است. «پاول دورف» (Pavel Durov) موسس شرکت در مصاحبههای خود بهصراحت اعلام کرده اعتقادی به درآمدزایی اپهای پیامرسان ندارد؛ به نظر او بهمحض ورود این اپها به حوزهی پولسازی باید فاتحهی امنیت و حریم خصوصی کاربران را خواند. دورف معتقد است هزینهی سر پا نگه داشتن پیامرسانها را باید به شیوههایی مثل ویکیپدیا تامین کرد یا نهایتا حامی مالی با شرایط سفتوسخت داشت. خبرهای جستهوگریختهای از مذاکرههای دورف با افرادی از گوگل و مایکروسافت (پای تقریبا ثابت همه خرید و فروشها در حوزهی فناوری) منتشر شده و لااقل تاکنون موافقت دورف جلب نشده است. باید دید او تا کی در برابر وسوسهی مالی مقاومت خواهد کرد.

