به گزارش گروه اقتصادی خبرگزاری بالاسری، تقاضای برق در اروپا پس از سال‌ها رکود و کاهش مصرف، بار دیگر وارد مسیر رشد شده است؛ روندی که با گسترش استفاده از خودروهای برقی، افزایش برقی‌سازی بخش‌های مختلف اقتصاد و توسعه مراکز داده، به‌ویژه به دنبال رونق هوش مصنوعی، شتاب گرفته است.
بر اساس گزارش منتشرشده از سوی مؤسسه پژوهشی بلومبرگ‌ان‌ای‌اف (BloombergNEF)، اقتصادهای بزرگ اروپایی از جمله آلمان، ایتالیا و اسپانیا طی ماه‌های پیشین در بیشتر مقاطع با افزایش تقاضای برق مواجه بوده‌اند. پرتغال و سرزمینهای ناحیه نوردیک نیز رشد قابل‌توجهی در مصرف برق ثبت کرده‌اند.
این تحولات در شرایطی رخ می‌دهد که فعالیت صنعتی در بخش‌هایی از اروپا با ضعف مواجه است و هزینه بالای انرژی همچنان فشار زیادی بر خانوارها و بنگاه‌های اقتصادی وارد می‌کند. با این حال، افزایش سهم برق در مصرف انرژی و تغییر الگوی مصرف، فرضیات پیشین در مورد روند تقاضا در بازار برق اروپا را تحت تأثیر قرار داده است.
رشد تقاضای برق پس از سال‌ها رکود
بر اساس داده‌های اندیشکده انرژی پاک امبر (Ember)، تقاضای برق اتحادیه اروپا در سال ۲۰۲۵ حدود ۰.۵ درصد افزایش یافت؛ رقمی که از رشد ۱.۹ درصدی سال ۲۰۲۴ کمتر است، با این حال از بازگشت مصرف برق به محدوده رشد حکایت دارد.
افزایش دمای هوا و موج‌های گرمای شدید تابستانی نیز به تقویت تقاضای برق کمک کرده است. با گسترش روزهای گرم، خانوارهای بیشتری در اروپا به استفاده از سیستم‌های سرمایشی روی آورده‌اند. بر اساس آمار آژانس بین‌المللی انرژی، در سال ۲۰۲۵ حدود ۲۳ درصد خانوارهای اروپایی به سیستم تهویه مطبوع مجهز بودند.
از سوی دیگر، افزایش قیمت گاز طبیعی به دنبال جنگ ایران، انگیزه استفاده از تجهیزات گرمایشی برقی را تقویت کرده است. در کنار این عوامل، رشد فروش خودروهای برقی نیز به یکی از محرک‌های مهم تقاضای برق تبدیل شده است.
جهش فروش خودروهای برقی در اروپا
افزایش قیمت بنزین و گازوئیل و عرضه مدل‌های ارزان‌تر خودروهای برقی، روند تغییر الگوی خرید مصرف‌کنندگان اروپایی را سرعت بخشیده است.
بر اساس گزارش انجمن خودروسازان اروپا (ACEA)، فروش خودروهای تمام‌برقی در اروپا، شامل انگلیس، سوئیس و نروژ، در اوت ۲۰۲۶ نسبت به ماه مشابه سال قبل ۵۲.۲ درصد افزایش یافت.
نیز، بر اساس گزارش سازمان حمل‌ونقل و محیط‌زیست اروپا (Transport & Environment)، خودروهای تمام‌برقی باتری‌محور برای نخستین بار در یک دوره سه‌ماهه کامل، در سه‌ماهه دوم سال ۲۰۲۶ از خودروهای بنزینی پیشی گرفتند.
این سازمان عنوان کرده است که تا اواسط سپتامبر ۲۰۲۶، هزینه استفاده از خودروهای برقی شارژشده در منزل حدود ۵۰ درصد کمتر از هزینه استفاده از خودروهای بنزینی و دیزلی بوده است.
تحلیلگران معتقدند افزایش سهم برق در سبد مصرف انرژی، حتی در شرایطی که تقاضای کل انرژی کاهش یابد، می‌تواند به رشد پایدار مصرف برق منجر شود؛ روندی که با توسعه فناوری‌های برقی و گسترش مراکز داده در دهه‌های پیش رو ادامه خواهد یافت.
ظرفیت مراکز داده اروپا تا سال ۲۰۳۲ دو برابر می‌شود
توسعه زیرساخت‌های هوش مصنوعی و افزایش نیاز به پردازش و ذخیره‌سازی اطلاعات، از دیگر عوامل مهم رشد تقاضای برق در اروپا به شمار می‌رود.
برآوردهای بلومبرگ‌ان‌ای‌اف نشان می‌دهد ظرفیت تأمین برق مراکز داده در اروپا تا سال ۲۰۳۲ دو برابر شده و از ۳۰ گیگاوات فراتر خواهد رفت. این ظرفیت ممکن است تا سال ۲۰۳۵ به حدود ۳۹ گیگاوات برسد.
بر اساس این برآوردها، انگلیس و آلمان در سال‌های پیش رو همچنان بزرگ‌ترین بازارهای مراکز داده در اروپا خواهند بود. ظرفیت مراکز داده در انگلیس حدود ۷.۷ گیگاوات و در آلمان حدود ۵.۱ گیگاوات پیش‌بینی شده است.
در همین حال، اسپانیا و فنلاند با بهره‌برداری از پروژه‌های جدید می‌توانند جایگاه خود را در این بازار ارتقا دهند. در مقابل، محدودیت‌های موجود در ایرلند و هلند ممکن است جایگاه این دو سرزمین را در میان بزرگ‌ترین بازارهای مراکز داده اروپا تضعیف کند.
افزایش مصرف برق مراکز داده در شرایطی اتفاق می‌افتد که اروپا هم‌زمان در حال تغییر ترکیب منابع تولید برق به سمت انرژی‌های تجدیدپذیر است. این مسئله، ضرورت توسعه زیرساخت‌های انتقال و توزیع برق را بیش از پیش افزایش داده است.
نیاز اروپا به ۲.۶ تریلیون دلار سرمایه‌گذاری در شبکه برق
افزایش تقاضای برق و گسترش تولید انرژی خورشیدی و بادی، شبکه‌های برق اروپا را با چالش‌های تازه‌ای مواجه کرده است. زیرساخت‌های موجود برای پاسخ‌گویی به رشد مصرف و مدیریت نوسانات تولید انرژی‌های تجدیدپذیر، به سرمایه‌گذاری گسترده و نوسازی نیاز دارند.
بر اساس داده‌های امبر، در سال ۲۰۲۴ تولید برق خورشیدی در اتحادیه اروپا از تولید برق زغال‌سنگی پیشی گرفت. نیز در سال ۲۰۲۵، مجموع تولید برق بادی و خورشیدی برای نخستین بار از تولید برق مبتنی بر سوخت‌های فسیلی فراتر رفت.
با این حال، توسعه ظرفیت تولید انرژی‌های تجدیدپذیر بدون تقویت شبکه انتقال و توزیع، می‌تواند به یکی از موانع اصلی گذار انرژی در اروپا تبدیل شود.
کمیسیون اروپا در پایان سال پیشین میلادی بسته‌ای با عنوان «شبکه‌های اروپایی» را برای تسریع نوسازی شبکه‌ها، تسهیل صدور مجوز پروژه‌های انرژی تجدیدپذیر و تقویت همکاری‌های فرامرزی معرفی کرد.
برآوردهای کمیسیون اروپا نشان می‌دهد این اتحادیه برای پاسخ‌گویی به نیازهای شبکه برق تا سال ۲۰۵۰، به سرمایه‌گذاری حدود ۲ تا ۲.۳ تریلیون یورو، معادل تقریبی ۲.۲۵ تا ۲.۶ تریلیون دلار، نیاز دارد.
نیز، اتحادیه اروپا تا پایان دهه جاری میلادی باید حدود ۵۸۴ میلیارد یورو، معادل تقریبی ۶۵۶ میلیارد دلار، در شبکه برق خود سرمایه‌گذاری کند. بر اساس اعلام کمیسیون اروپا، حدود ۴۰ درصد شبکه‌های توزیع برق این اتحادیه بیش از ۴۰ سال قدمت دارند و ظرفیت انتقال برق میان سرزمینهای عضو نیز قرار است تا سال ۲۰۳۰ دو برابر شود.
در مجموع، بازگشت تقاضای برق اروپا به مسیر رشد، در کنار توسعه خودروهای برقی، گسترش مراکز داده و افزایش سهم انرژی‌های تجدیدپذیر، چشم‌انداز بازار انرژی این قاره را تغییر داده است. با این حال، تحقق اهداف گذار انرژی و پاسخ‌گویی به تقاضای جدید، به توانایی سرزمینهای اروپایی در تأمین منابع مالی و نوسازی زیرساخت‌های فرسوده شبکه برق وابسته خواهد بود.
/