خبرگزاری بالاسری- گروه سیاست: دونالد ترامپ در حالی در هشتاد و یکمین نشست مجمع عمومی سازمان ملل بار دیگر ایران را در کانون سخنان خود قرار داد و از جلوگیری از دستیابی تهران به سلاح هستهای، تشدید فشار اقتصادی و حتی امکان «نابودی جمهوری اسلامی» سخن اظهار کرد که در سوی دیگر، ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) با انتشار بیانیهای عنوان کردند تهدیدهای رئیسجمهور آمریکا بیش از آنکه متکی بر واقعیتهای میدانی باشد، در چارچوب تبلیغات داخلی واشنگتن قابل ارزیابی است و تغییری در محاسبات قدرت ایجاد نخواهد کرد.
دونالد ترامپ روز پیشین در سخنرانی خود در مجمع عمومی سازمان ملل، بخش قابلتوجهی از سخنانش را به سیاست خارجی آمریکا و بهطور مشخص ایران اختصاص داد. رئیسجمهور آمریکا ضمن تأکید بر اینکه تهران نباید به سلاح هستهای دست پیدا کند، مدعی شد ایالات متحده در جریان درگیریهای اخیر بخشهایی از توان نظامی ایران را از بین برده است.
ترامپ نیز مدعی شد که پس از توافق آتشبس، ایران اقدبا این حالتی علیه کشتیهای غیرنظامی انجام داده و از سرزمینهای مختلف خواست برای اعمال فشار اقتصادی علیه تهران با آمریکا همراه شوند. او در عین حال از احتمال توافق با ایران سخن اظهار کرد و اظهار داشت که ممکن است پس از انتخابات میاندورهای آمریکا، مسیر توافق میان دو سرزمین دنبال شود.
این دوگانه در سخنان ترامپ، یعنی استفاده همزمان از ادبیات تهدید و باز گذاشتن مسیر مذاکره، از مهمترین نکات سخنرانی او در مورد ایران بود. رئیسجمهور آمریکا از یک سو از امکان برخورد شدید با جمهوری اسلامی سخن اظهار کرد و از سوی دیگر، از توافقی صحبت کرد که به اظهار کرده او میتواند زمینه بازسازی ایران را فراهم کند.
ایران هرگز سلاح هستهای نخواهد داشت
رئیسجمهور آمریکا در بخش دیگری از سخنان خود مدعی شد ایران به دنبال دستیابی به سلاح هستهای بوده و اظهار کرد اجازه نخواهد داد تهران به چنین قابلیتی دست پیدا کند.
ترامپ نیز مدعی شد که واشنگتن پیش از اقدام نظامی، فرصتهایی برای دستیابی به توافق در اختیار ایران قرار داده است. او روایت خود از عملیات نظامی علیه ایران را نیز بهعنوان نشانهای از قدرت آمریکا مطرح کرد و مدعی شد نیروی دریایی، نیروی هوایی، رادارها، سبا این حالنههای پدافندی و بخشهایی از ظرفیت موشکی و پهپادی ایران هدف قرار گرفتهاند.
او نیز مدعی شد نرخ تورم ایران به بیش از ۳۰۰ درصد رسیده است؛ ادعایی که در سخنرانی خود ارائه کرد با این حال جزئیات یا منبعی برای این رقم ارائه نکرد.
تهدید به تشدید فشار در کنار پیشنهاد مذاکره
ترامپ در ادامه، موضعی دوگانه نسبت به پیش رو مناسبات تهران و واشنگتن ترسیم کرد. او از یک طرف اظهار کرد در صورت توافق، امکان بازسازی و تقویت ایران وجود دارد و از طرف دیگر تهدید کرد که در صورت عدم توافق، واشنگتن گزینههای بسیار سختی را در اختیار دارد.
رئیسجمهور آمریکا نیز خواستار همراهی سرزمینهای دیگر برای اعمال فشار اقتصادی علیه ایران شد و موضوع امنیت کشتیرانی در تنگه هرمز را نیز به سیاست فشار علیه تهران پیوند زد.
در همین حال، ترامپ پس از سخنرانی خود از برگزاری دیداری میان مقامهای آمریکایی و هیئت ایرانی اعلام کرد و این دیدار را «بسیار خوب» و سازنده توصیف کرد؛ موضوعی که نشان میدهد در کنار ادبیات تهدیدآمیز، آنها به دنبال توافق با ایران هستند و به خوبی درک کرده اند که ادبیت تهدید جنگ نمی تواند ایران را از میدان خارج و یا موجب شود که ایران از حقوق خود دست بکشد..
پاسخ ستاد کل؛ تهدیدها تغییری در محاسبات قدرت ایجاد نمیکند
سخنان ترامپ با این حال با واکنش ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص) همراه شد.
در این بیانیه، اظهارات رئیسجمهور آمریکا «خصمانه» و تهدیدهای او علیه ایران، استفاده از تریبون سازمان ملل برای توجیه اقدبا این حالت آمریکا و ایجاد ناامنی و راهزنی در جهان توصیف شده است. ستاد کل تصریح کرده است که این سخنان پیش از آنکه متکی بر واقعیتهای میدانی باشد، در چارچوب تبلیغات داخلی آمریکا قرار میگیرد.
در ادامه بیانیه، این تهدیدها نشانه «بنبست راهبردی» آمریکا در مواجهه با ایران دانسته شده و آمده است که تکرار تهدیدها، با توجه به آنچه ستاد کل «فرسودگی ارتش آمریکا» خوانده، نشانه قدرت نیست و بیانگر «استیصال راهبردی» واشنگتن است.
ستاد کل نیز تصریح کرده است که اظهارات رئیسجمهور آمریکا تغییری در محاسبات قدرت ایجاد نخواهد کرد.
متن کامل بیانیه ستاد کل نیروهای مسلح و قرارگاه مرکزی خاتمالانبیا(ص)
در متن این بیانیه آمده است:
«اظهارات خصمانه و تهدیدهای مکرر رئیسجمهور آمریکا علیه ایران که با سوءاستفاده از تریبون سازمان ملل متحد جهت موجه جلوه دادن تجاوز، ایجاد ناامنی و راهزنی در جهان همراه شده است، پیش از آنکه متکی بر واقعیتهای میدانی باشد، صرفاً ابزاری برای تبلیغات داخلی است.
اینگونه سخنان، نشاندهنده بنبست راهبردی آمریکا در تجاوز علیه ملت ایران است.
تکرار ادعاها و تهدیدهای بیاساس، با توجه به فرسودگی ارتش آمریکا، نه نشانه قدرت، بلکه نشان از استیصال راهبردی آنان دارد.
ایران اسلامی همواره لنگرگاه امنیت در ناحیه، بهویژه برای تجارت آزاد و بینالمللی بوده است؛ در حالی که آمریکا با حضور نامشروع، غیرقانونی و تجاوزکارانه در ناحیه غرب آسیا، منبع تهدید، ناامنی و بیثباتی است و برای جبران شکستهای پیدرپی در اقدبا این حالت تجاوزکارانه علیه ایران و راهزنی دریایی، اقتصاد جهانی را به گروگان گرفته است.
لفاظیهای رئیسجمهور آمریکا تغییری در محاسبات قدرت ایجاد نمیکند و هرگز جایگاه تنزلیافته این سرزمین در نظم نوین جهانی و شکستهای خفتبار آمریکا در جنگ علیه ایران و جبهه مقاومت را جبران نخواهد کرد.
پاسخ نیروهای مسلح توانمند و قدرتمند ایران اسلامی که از تجارب دفاع مقدس هشت ساله و جنگهای تحمیلی دوم و سوم بهره میگیرند به یاوهگوییها و تهدیدهای قاتل با این حالم شهید امت، کودکان بیگناه و مظلوم مدرسه شجره طیبه میناب و لامرد و سایر شهدای والامقام سرزمین، آمادگی کامل جهت وارد کردن ضرباتی شدیدتر، خردکنندهتر و غیرقابلپیشبینی به متجاوزان و سران آمریکا و رژیم صهیونیستی میباشد.
انشاءالله رئیسجمهور محترم جمهوری اسلامی ایران، پیام ملت شجاع و نیروهای مسلح قهرمان و اقتدار ایران قوی و شکستناپذیر را در مجمع سازمان ملل متحد به گوش جهانیان خواهند رساند.»
دو روایت متفاوت از یک تقابل
آنچه میان سخنان ترامپ و بیانیه ستاد کل قابل مشاهده است، تنها یک اختلاف لفظی نیست؛ بلکه دو روایت متفاوت از وضعیت قدرت و امنیت در ناحیه است.
واشنگتن تلاش دارد در روایت خود، عملیات نظامی و فشار اقتصادی را نشانه برتری و توان تحمیل خواستههایش معرفی کند. در مقابل، تهران بر این باور است که تهدید و فشار نظامی نتوانسته محاسبات ایران را تغییر دهد و ادامه این رویکرد تنها هزینههای بیشتری برای آمریکا به همراه خواهد داشت.
از سوی دیگر، سخنان ترامپ در مورد احتمال توافق با ایران نشان میدهد که حتی در اوج ادبیات تهدیدآمیز، مذاکره همچنان یکی از گزینههای مورد نظر واشنگتن است. گزارشهای منتشرشده در مورد دیدار سهساعته مقامهای آمریکایی و ایرانی نیز مؤید آن است که مسیر دیپلماتیک، دستکم در مقطع کنونی، بهطور کامل بسته نشده است و آمریکایی ها به خوبی می دانند که ایران در مقابل تهدید از حقوق خود کوتاه نمی آیند پس بهترین راه برای آمریکا مذاکره است.
به این ترتیب، پیام اصلی تحولات نیویورک را میتوان در یک دوگانه خلاصه کرد: واشنگتن همچنان تهدید و فشار را اهرم مذاکره میداند و تهران نیز عنوان کرده است که تهدید نظامی را مبنای تغییر محاسبات خود قرار نخواهد داد.
هماکنون پرسش اصلی این است که این تقابل لفظی و سیاسی در نهایت به باز شدن مسیر یک توافق منجر خواهد شد یا بار دیگر تهدیدهای متقابل، فضای ناحیه را به سمت تشدید تنش سوق خواهد داد.