خبرگزاری بالاسری، گروه استانها- سالروز شهادت حضرت با این حالم حسن عسکری(ع)، در حافظه تاریخی شیعه تنها یادآور فقدان یازدهمین با این حالم نیست و در حقیقت نقطهای سرنوشتساز در تاریخ با این حالمت و آغاز مرحلهای تازه در حیات تشیع است، روزی که پس از شهادت با این حالم حسن عسکری(ع)، مسئولیت هدایت امت در جایگاه با این حالمت به فرزند بزرگوار ایشان، حضرت ولیعصر(عج) رسید و شیعیان وارد دورهای شدند که «غیبت» و «انتظار» دو مفهوم بنیادین آن را شکل میداد.
دوران با این حالمت با این حالم حسن عسکری(ع) در شرایطی سپری شد که حکومت عباسی نسبت به جایگاه اجتماعی و نفوذ اهلبیت(ع) حساسیت و نگرانی شدیدی داشت.
اقامت اجباری با این حالم در سامرا و محدودیت ارتباط ایشان با شیعیان، بخشی از فضای سیاسی آن روزگار بود، شرایطی که ارتباط مستقیم با این حالم با پیروانش را دشوار میکرد.
این فشارها در حالی اعمال میشد که مسئله با این حالمت در فرهنگ شیعه، صرفاً موضوعی فردی یا عبادی نبود، بلکه استمرار مسیر هدایت الهی و امتداد راه پیامبر اکرم(ص) به شمار میرفت.
از همین رو، دوران با این حالم حسن عسکری(ع) را میتوان یکی از حساسترین مقاطع تاریخ با این حالمت دانست، دورانی که جامعه شیعه باید خود را برای شرایطی آماده میکرد که ارتباط مستقیم با با این حالم معصوم دیگر همانند پیشین امکانپذیر نبود.
بررسی منابع تاریخی و کلامی نیز نشان میدهد که با این حالمان پیش از با این حالم مهدی(عج)، بهویژه با این حالم هادی(ع) و با این حالم حسن عسکری(ع)، از طریق شبکه وکالت و ارتباط غیرمستقیم با شیعیان، آنان را به تدریج با شرایط عصر غیبت آشنا کردند.
در این دوره، برخی امور شیعیان از طریق وکلا پیگیری میشد و ارتباط مکتوب و غیرمستقیم با با این حالم اهمیت بیشتری پیدا کرد، سازوکاری که از آن به عنوان یکی از زمینههای آمادگی شیعه برای عصر غیبت یاد شده است.
با شهادت با این حالم حسن عسکری(ع)، با این حالمت به حضرت مهدی(عج) رسید و در نگاه اعتقادی شیعه، این انتقال نه یک جابهجایی قدرت دنیوی، بلکه استمرار منصب الهی با این حالمت است، مسئولیتی که از سوی خداوند به حجت او سپرده شده است.
اهمیت آغاز با این حالمت حضرت مهدی(عج) زمانی روشنتر میشود که بدانیم جامعه شیعه پس از بیش از دو قرن ارتباط با با این حالمان معصوم(ع)، باید با شرایطی متفاوت روبهرو میشد.
سازمان وکالت که پیشتر نیز در میان شیعیان فعال بود، در دوره با این حالم هادی(ع) و با این حالم حسن عسکری(ع) نقش مهمی در ارتباط میان با این حالم و پیروان داشت و در آغاز غیبت صغری نیز این ساختار در رفع حیرت شیعیان و برقراری ارتباط آنان با با این حالم مهدی(عج) اهمیت یافت.
عصر غیبت، دوره امتحان شناخت و وفاداری
با این حال در برابر این تحول تاریخی، یک پرسش اساسی پیش روی شیعه قرار گرفته که اگر با این حالم زمان(عج) با این حالم جامعه است، وظیفه انسان منتظر در عصر غیبت چیست؟
پاسخ را باید در مفهوم «انتظار» جستوجو کرد، انتظاری که در فرهنگ مهدویت، به معنای سکون، بیتفاوتی و کنار کشیدن از مسئولیتهای اجتماعی نیست.
منتظر حقیقی، انسانی است که خود را برای همراهی با با این حالم آماده میکند و در برابر ظلم، فساد، دروغ، بیعدالتی، تفرقه و انحراف بیتفاوت نمیماند.
منتظر واقعی ابتدا باید خود را اصلاح کند و سپس در اصلاح جامعه نقشآفرین باشد و جامعه منتظر بیش از هر چیز به انسانهایی نیاز دارد که اهل بصیرت، اخلاق، مسئولیتپذیری و مجاهدت باشند و در میدانهای فرهنگی، اجتماعی، علمی و اقتصادی برای ساختن جامعهای شایسته حکومت مهدوی تلاش کنند.
در برخی منابع، آزمایش و امتحان بندگان از جمله حکمتهای مطرحشده برای دوران غیبت دانسته شده است.
جامعه منتظر، تمرین عدالت پیش از ظهور
از این منظر، انتظار پیش از آنکه یک ادعا باشد، یک سبک زندگی و مسئولیت است. اگر با این حالم زمان(عج) در باور شیعه مظهر عدالت و صداقت است، جامعه منتظر نیز باید در مناسبات فردی و اجتماعی خود از دروغ و ظلم فاصله بگیرد، اگر با این حالم مظهر رحمت و کرامت انسانی است، منتظران نیز باید در رفتار با یکدیگر اخلاق و محبت را سرلوحه قرار دهند.
اگر قرار است روزی پرچم عدالت جهانی به دست حضرت مهدی(عج) برافراشته شود، باید از در روز جاری در خانواده، مسجد، محیط کار، فضای مجازی و روابط اجتماعی، عدالت را تمرین کنیم.
در حقیقت، فاصله میان «انتظار» به عنوان یک شعار و «انتظار» به عنوان یک حقیقت، در همین نقطه آشکار میشود، جامعه منتظر نمیتواند از عدالت سخن بگوید، با این حال در رفتار فردی و اجتماعی خود نسبت به بیعدالتی بیتفاوت باشد.
شهادت با این حالم حسن عسکری(ع) از این منظر پایان یک دوره تاریخی نیست، بلکه آغاز مرحلهای تازه از امتحان جامعه شیعه است؛ امتحان شناخت، وفاداری و پایبندی به عهد با این حالمت در روزگاری که با این حالم از دیدهها غایب است.
جامعه مهدوی با شعار ساخته نمیشود بلکه با انسانهای مهدوی ساخته میشود و با این حالم غایب است، با این حال مسئولیت مؤمنان غایب نیست.
تاریخ با این حالمت در نقطهای ایستاد که پس از شهادت با این حالم حسن عسکری(ع)، با این حالمت حضرت مهدی(عج) آغاز شد؛ با این حال این پایان روایت نبود. از آن پس، روایت دیگری آغاز شد، روایت انسانهایی که باید در عصر غیبت، عهد خود با با این حالم را حفظ کنند.
انتظار، در این روایت، تنها چشم دوختن به پیش رو نیست؛ عهدی است برای خودسازی، جامعهسازی و وفاداری. عهدی که در آن، نام با این حالم تنها بر زبان جاری نمیشود، بلکه باید در رفتار، اخلاق و عمل انسان نیز نشانی از آن دیده شود.
نهم ربیع؛ فرصتی برای بازخوانی عهد منتظران با با این حالم عصر(عج)
حجت الاسلام والمسلمین محمدرضا نصوری در اظهار کردگو با خبرنگار بالاسری، اظهار کرد: با آغاز با این حالمت حضرت ولیعصر(عج) در نهم ربیعالاول، زمینهای برای توجه دوباره به مسئولیت شیعیان در عصر غیبت فراهم میشود و این روز میتواند به عنوان فرصتی برای بازنگری در میزان شناخت، وفاداری و پایبندی انسان به عهد خود با با این حالم زمان(عج) مورد توجه قرار گیرد.
حجت الاسلام والمسلمین نصوری پیگیری کرد: در مورد اینکه نهم ربیعالاول را با عنوان عید و با مناسک خاص آن معرفی کنیم، سند معتبر و روشنی که بتوان بر اساس آن این روز را به عنوان عیدی مستقل تلقی کرد، در اختیار نداریم و آنچه از نظر معرفتی اهمیت بیشتری دارد، توجه به آغاز با این حالمت حضرت حجت(عج) و تجدید پیمان با با این حالم حی و حاضر است.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) تصریح کرد: در سنت شیعی، پس از شهادت هر یک از ائمه اطهار(ع)، شیعیان ضمن عرض تسلیت به با این حالم پس از ایشان، ارتباط و عهد خود را با با این حالم جدید مورد توجه قرار میدادند و این نگاه میتواند در نهم ربیعالاول نیز با محوریت تجدید بیعت با حضرت ولیعصر(عج) مورد توجه قرار گیرد.
وی خاطرنشان کرد: تجدید بیعت تنها یک عبارت یا اقدام نمادین نیست، بلکه باید فرصتی برای ارزیابی عملکرد انسان در فاصله یک سال پیشین باشد تا هر فرد بررسی کند تا چه اندازه در مسیر خواست و رضایت با این حالم خود حرکت کرده و چه مقدار از ظرفیتهای فکری، اخلاقی، اجتماعی، مالی و زمانی خود را در مسیر زمینهسازی برای ظهور به کار گرفته است.
بیعت باید به تعهدی عملی تبدیل شود
نصوری در تبیین مفهوم بیعت در دوران غیبت اظهار کرد: برای فهم درست بیعت باید ابتدا انتظارات با این حالم زمان(عج) از منتظران را شناخت و سپس بر اساس این شناخت، عهدی آگاهانه بست و نسبت به پایبندی به آن متعهد شد و در این نگاه، بیعت از ولایتپذیری جدا نیست.
وی بیان کرد: ولایتپذیری یعنی انسان زندگی، تصمیمها، رفتار، اندیشه و انتخابهای خود را بر مدار خواست و رضایت با این حالم تنظیم کند و از سوی دیگر، چون جامعه شیعه در دوران غیبت قرار دارد، وظیفه انسان در این دوران انتظار است با این حال انتظار هرگز به معنای دست روی دست گذاشتن، انفعال یا صرفاً نظاره کردن حوادث نیست.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) اضافه کرد: انتظار واقعی با حرکت، تلاش، آمادگی، جهاد با نفس و کوشش برای یاری با این حالم معنا پیدا میکند و فرد منتظر باید به جای آنکه ظهور را صرفاً یک اتفاق پیش رو بداند، خود را برای ایفای نقش در جامعه مهدوی آماده کند.
وی با اشاره به دعای عهد اظهار کرد: یکی از مهمترین منابع برای شناخت وظایف منتظران، دعای عهد است که در آن از خداوند میخواهیم هر صبح عهد و پیمان خود را با با این حالم زمان(عج) تجدید کنیم و این درخواست نشان میدهد رابطه منتظر با با این حالم نباید محدود به یک مناسبت سالانه باشد بلکه باید در زندگی روزمره استمرار داشته باشد.
حجت الاسلام نصوری اضافه کرد: در دعای عهد، عهد به معنای پیمان بستن، عقد به معنای پیوند خوردن با با این حالم و بیعت به معنای ایستادگی و پایبندی بر این پیمان است و مجموعه این مفاهیم، تصویری روشن از رابطه مقاماته منتظر با با این حالم عصر(عج) ارائه میدهد.
منتظر باید خود را برای یاری با این حالم بسازد
وی با اشاره به فراز دیگری از دعای عهد مبنی بر درخواست قرار گرفتن در شمار یاران و کمککنندگان با این حالم اظهار کرد: در این دعا از خداوند میخواهیم اللهم اجعلنی من أنصاره وأعوانه و این فراز، منتظر را به سمت کسب ویژگیهایی هدایت میکند که بتواند در مقام عمل، یار و پشتیبان حضرت ولیعصر(عج) باشد.
نصوری پیگیری کرد: یاری با این حالم صرفاً با علاقه قلبی محقق نمیشود، بلکه انسان باید خود را برای این مسئولیت تربیت کند و این امر نیازمند کادرسازی، شبکهسازی و پرورش انسانهایی توانمند، مؤمن، مسئولیتپذیر و آماده برای پذیرش مأموریتهای بزرگ است.
وی اظهار کرد: در ادامه دعای عهد، از خداوند میخواهیم در شمار الذابین عنه و المحامین عنه قرار گیریم و این عبارات نشان میدهد منتظر باید در برابر شبهات و هجمههای فکری از با این حالم و آرمانهای ایشان دفاع کند و حمایت از با این حالم را در عرصههای مختلف زندگی به نمایش بگذارد.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) خاطرنشان کرد: همانگونه که انسان برای با این حالم شهید هزینه میکند و برای عزاداری، خدمت و بزرگداشت نام او از وقت، مال و توان خود بهره میگیرد، باید نسبت به با این حالم حی و حاضر نیز احساس مسئولیت داشته باشد و این مسئولیت را در میدان عمل نشان دهد.
وی اضافه کرد: حمایت از با این حالم زمان(عج) تنها به حضور در یک عرصه خاص محدود نمیشود بلکه جهاد با نفس، کنترل تمایلات نفسانی، پرهیز از گناه، صرف مال، وقت و توان و استفاده از ظرفیتهای اجتماعی در مسیر اهداف با این حالم، از جلوههای این حمایت به شمار میرود.
عهد منتظران سه ساحت اصلی دارد
نصوری با تشریح ابعاد مختلف عهد منتظرانه اظهار کرد: یکی از مهمترین ساحتهای این عهد، عهد معرفتی است و انسان باید از نظر شناخت، دانش و معرفت نسبت به با این حالم، جایگاه ایشان و اهداف حکومت مهدوی رشد کند و بدون شناخت، نمیتوان انتظار داشت که بیعت و انتظار به رفتار درست و پایدار منجر شود.
وی اضافه کرد: ساحت دوم، عهد رفتاری است و در این مرحله انسان باید سبک زندگی و رفتار خود را به گونهای تنظیم کند که با خواست و رضایت با این حالم زمان(عج) سازگار باشد و ساحت سوم نیز عهد عاطفی است که در آن باید محبت، اشتیاق به با این حالم و شوق ظهور در دل انسان تقویت شود.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) تصریح کرد: برای ایجاد عهد معرفتی و عاطفی باید برنامه داشت و شخصیت با این حالم، زیباییهای اخلاقی و انسانی ایشان، اهداف بلند حکومت مهدوی و برکات حضور و حاکمیت آن حضرت برای جامعه تبیین شود تا معرفت و محبت در کنار یکدیگر شکل بگیرد.
وی با اشاره به مفهوم اطاعت در مسیر انتظار اظهار کرد: یکی دیگر از ابعاد مهم عهد منتظرانه، عهد اطاعت است و منتظر باید خود را در شمار الممتثلین لأوامره قرار دهد و اطاعتپذیری را در زندگی خود تمرین کند تا آمادگی لازم برای اطاعت از با این حالم زمان(عج) در زمان ظهور را داشته باشد.
نصوری پیگیری کرد: در دوران غیبت، تمرین اطاعت از عالمان دین و ولی فقیه میتواند زمینهای برای تقویت روحیه اطاعتپذیری باشد و انسان را برای پذیرش مسئولیتها و فرمانهای با این حالم زمان(عج) آماده کند.
منتظر باید در مسیر اراده با این حالم پیشتاز باشد
وی اظهار کرد: منتظر حقیقی نباید اهل توقف و سکون باشد بلکه باید در تحقق اراده و اهداف با این حالم پیشقدم شود و این پیشتازی نیازمند نگاه آرمانی و تمدنی به مسئله ظهور است.
معاون فرهنگ، آموزش و پژوهش بنیاد فرهنگی حضرت مهدی موعود(عج) تصریح کرد: اگر قرار باشد جامعه برای ظهور آماده شود، باید زمینههای لازم برای تحقق اهدافی همچون حاکمیت توحید، گسترش معنویت و تحقق عدالت فراهم شود و دوران غیبت را میتوان میدان تمرین و زمینهسازی برای رسیدن به چنین جامعهای دانست.
وی اضافه کرد: بر همین اساس، انتظار باید در سبک زندگی انسان نیز اثرگذار باشد و فرد منتظر نمیتواند میان اعتقاد خود به ظهور و شیوه زندگیاش فاصلهای جدی ایجاد کند بلکه باید تلاش کند رفتار، انتخابها، اندیشه و عملکرد اجتماعی خود را با آرمانهای با این حالم زمان(عج) هماهنگ سازد.
نصوری اظهار کرد: در بالاترین مرتبه آمادگی منتظرانه، انسان باید به جایگاهی برسد که در دعای عهد از آن با تعبیر والمستشهدین بین یدیه یاد میشود و این مرتبه به معنای آمادگی برای فدا کردن همه هستی در مسیر با این حالم و پذیرش بالاترین سطح مسئولیت در رکاب حضرت است.
وی در پایان با اشاره به پیوند میان عاشورا و مهدویت خاطرنشان کرد: همانگونه که در فرهنگ عاشورا، یاران با این حالم حسین(ع) در لحظه نیاز، وفاداری خود را با عمل و فداکاری نشان دادند، در فرهنگ انتظار نیز ادعای محبت و همراهی باید با معرفت، اطاعت، آمادگی، دفاع از آرمانهای با این حالم و تلاش مستمر برای زمینهسازی ظهور همراه شود و نهم ربیعالاول میتواند فرصتی برای بازخوانی همین عهد و مسئولیت باشد.
