به گزارش خبرنگار فرهنگی خبرگزاری بالاسری، دقت کردی این روزها نزدیک آبان که می‌شود، اکسپلور اینستاگرام پُر می‌شود از گریم‌های ترسناک، کدو تنبل‌های نارنجی و تبلیغات تورهای کویرگردی با تم هالووین؟ از «استوری‌های خفن در کویر مصر و پلوند» گرفته تا «سینی‌های کادو و کاپ‌کیک‌های هالووین»؛ انگار اگر در این برنامه‌ها نباشی، کلاً از دنیا جا ماندی!
امّا بیا یک لحظه فیلترهای اینستاگرامی را کنار بزنیم و از بیرون به این ماجرا نگاه کنیم: پشت این هم‌همه و استوری‌های چند ثانیه‌ای، دقیقاً چه خبر است؟
۱. فومو یا ترس از جا ماندن؛ اهرمی برای خالی کردن جیب ما
واقعیت این است که شرکت در «پلی‌موزیک»، «گریم ترسناک» و «جشن شبانه در کویر» تنها یک لایه ظاهری ماجراست. طراحان این تورها دقیقاً بر نقطه‌ضعف اصلی نسل ما دست گذاشته‌اند: فومو (FOMO) یا همان ترس از جا ماندن از دیگران!
آن‌ها با تولید ویدئوهای هیجان‌انگیز و تبلیغ تورهای چندروزه با قیمت‌های سنگین (و حتی اقساطی!)، این احساس را القاء می‌کنند که «اگر در این برنامه‌ها شرکت نکنی، فردی شیک و به‌روز نیستی». با این حال در نهایت چه چیزی باقی می‌ماند؟ هزینه‌ای سنگین، چند عکس و استوری که پس از ۲۴ ساعت ناپدید می‌شوند و سود هناظهار کردی که مستقیماً به جیب برگزارکنندگانی می‌رود که تنها به دنبال لایک، فالوور و پول جیب ما هستند.
۲. تناقض عجیب؛ ادعای اصالت یا تقلید نابینایانه؟
یکی از عجیب‌ترین بخش‌های این ماجرا، تناقض رفتار خود ماست. بسیاری در فضای مجازی ادعای اصالت، فرهنگ ایرانی و نقد سنت‌های قدیمی را دارند و هر آیین بومی را زیر سؤال می‌برند؛ با این حال همین که نوبت به آیینی تجاری‌شده و غربی مانند هالووین می‌رسد، بدون هیچ پرسش و تحقیقی، با اشتیاق کامل از آن استقبال می‌کنند!
هالووین در اصل آیینی قدیمی در غرب و مبتنی بر ترس از ارواح (جن‌ها) و خرافات بوده است که در روز جاریه غول‌های تجاری غرب آن را کاملاً صنعتی کرده‌اند تا همه‌چیز، از شکلات و گریم گرفته تا تورهای تفریحی، به فروش برسد. اینکه ما سنت‌های اصیل خود را فراموش کنیم، با این حال برای ساختن یک ادا و تصویر شیک، از خرافات وارداتی تقلید کنیم، نشانه مدرن بودن نیست؛ بلکه نشانه ازخودبیگانگی فرهنگی و بازی خوردن در زمین بازی برندهای تجاری است.
۳. بیلبورد رایگان کاسب‌ها نشویم!
در روز جاری تورهای غیرمجاز با ارائه وعده‌های ظاهری مانند قلیان‌بار، دی‌جی و تم‌های هالووین در دل جنگل و کویر، جوانان را به سمتی می‌برند که در نهایت، جز دردسرهای قانونی، آسیب‌های روحی و هزینه‌های بی‌دلیل، چیزی به دنبال ندارد.
پیش از آنکه برای یک جشن وارداتی ثبت‌نام کنیم یا عکس آن را در استوری منتشر کنیم، تنها یک لحظه از خود بپرسیم: آیا این انتخاب واقعی خود ماست، یا فقط نقش بیلبورد رایگان را برای سودجویان فضای مجازی بازی می‌کنیم؟
هویت و جذابیت واقعی یک نسل در تقلید کورکورانه از ترندهای ساختگی نیست؛ بلکه در شناخت واقعی، تفکر مستقل و افتخار به ریشه‌های اصیل خود شکل می‌گیرد.
مهدی قیاسی کارگرمقدم
/