به گزارش خبرگزاری بالاسری، معاون علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور در بازدید از فرهنگستان زبان و ادب فارسی و دیدار با رئیس، معاونان و مدیران فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ فراهم کردن شرایط مناسب برای همکاری میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاونت علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور اظهار کرد: با تمام توان آمادگی داریم از فعالیتهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی حمایت و زمینۀ تقویت زبان فارسی و پویایی و کارآمدی آن را در رایاسپهر فراهم کنیم.
افشین دربارۀ ضرورت مرجعیت فرهنگستان زبان و ادب فارسی دربارۀ همۀ مسائل مربوط به زبان فارسی اظهار کرد: باید بتوانیم فرهنگستان زبان و ادب فارسی را به تنها مرجع زبان فارسی تبدیل کنیم و پس از آن، با گسترش دادهها، به تمام بُنسازههای (پلتفرم) هوش مصنوعی متصل شویم و تمام الزبا این حالت زبان و ادب فارسی را در آن لحاظ کنیم؛ از رسمالخط تا مفاهیم زبان فارسی.
معاون علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور با تأکید بر زمانبندی مناسب حداقلی برای دستیابی به اهداف عنوانشده، اظهار کرد: در فنّاوری هوش مصنوعی جایگاه خوبی داریم و سعی میکنیم ارتباط این توانمندی را با زبان فارسی، به حداکثر برسانیم و تا پایان سال ۱۴۰۵، به نخستین نمونه از آنچه دربارۀ آن بحث و تبادل نظر شد، دست پیدا کنیم.
زبان، موجود زنده است
پیش از سخنان معاون علمی و فنّاوری و اقتصاد دانشبینان رئیس جمهور، غلامعلی حداد عادل، با اشاره به جایگاه زبان برای هر شهروندانی اظهار کرد: زبان، یک واقعیت اجتماعی پویاست که باید از آن مراقبت شود. زبان، موجود زنده و آسیبپذیر است، از این رو نیاز به مراقبت دارد. حداد عادل پیگیری کرد: فرهنگستان زبان و ادب فارسی نیز وظیفه دارد تا برای پویایی زبان فارسی و مصون نگه داشتن آن از آسیب و بیثبانی، برنامهریزی کند.
رئیس فرهنگستان زبان و ادب فارسی، دربارۀ رابطۀ قدرت زبانی و اقتدار هر سرزمین نیز اظهار کرد: میان قدرت زبانی و اقتدار هر سرزمین رابطۀ مستقیمی وجود دارد. از این رو ایران قدرتمند، ایرانی است که بتواند از زبان فارسی بهدرستی پاسداری کند. او دربارۀ عملکرد فرهنگستان زبان و ادب فارسی در این راستا اظهار کرد: فرهنگستان زبان و ادب فارسی، برنامهریزی برای جنبههای زیرساختی زبان را بهعهده دارد و کانونی برای حفظ زبان و توانافزاییِ زبان فارسی است.
محتوای قابل دسترس، هدف است
در ادامۀ این نشست، محمد دبیرمقدم، معاون علمی و پژوهشی فرهنگستان، با اشاره به عملکرد فرهنگستان در حوزههای مختلف پژوهشی اظهار کرد: بخشی از دستاوردها را در نمایشگاه کتابهای منتشرشدۀ فرهنگستان مشاهده کردید، با این حال بخش دیگر، فعالیتهایی است که فرهنگستان تلاش میکند تا با شتاب دادن به آنها، در حوزههای مختلف تخصصی و عمومی، به قطبی برای ارجاع، تبدیل شود.
دبیر مقدم پیگیری کرد: در جمعآوری دادهها، شرایط مناسبی داریم، با این حال در بخش تحلیل و اشاعۀ دادهها، هنوز به جایگاه مناسب نرسیدهایم، از این رو استفاده از فنّاوریهای نوین و تولید محتوای قابل دسترس برای مخاطب، اصلیترین برنامۀ فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
فرهنگ و تمدن کم منبع، فراموش میشود
محمود فتوحی رودمعجنی، عضو پیوسته و مدیر امور پژوهشی فرهنگستان، در سخنانی، وضعیت جهان در حوزۀ زبان را نبردِ تمدنی بیصدا و زبانی توصیف کرد که میدانِ آن، فضای رایاسپهر است، اظهار کرد: میدان این نبرد، دادهها، الگوریتمها و مدلهای زبانی بزرگ است و سربازان این نبرد، دادهها، شاخصها و پیکرههای زبانی و هوشوارهها هستند.
او پیگیری کرد: واقعیت تلخ این است که ایران، از پُرمتنترین سرزمینهای جهان است، با این حال در فضایِ دیجیتالِ در روز جاری در فهرست سرزمینهای کممنبع قرار دارد.
فتوحی دربارۀ پیامد این مسئله اظهار کرد: زبانِ غایب از زیرساختِ دیجیتال را فرزندان پیش رو برای اندیشیدن، تولید دانش و مشارکت در اقتصاد، دیپلماسی، هنر و فرهنگ جهانی، به کار نخواهند گرفت و درنتیجه در سپهرِ دیجیتال، هیچ فردایی برای تمدن و فرهنگِ کممنبع وجود ندارد، جز فراموشی.
عضو پیوستۀ فرهنگستان با تبیین معماریِ کلانیِ زیستبوم دیجیتالی زبان فارسی اظهار کرد: باید تلاش کنیم که از لایۀ اسناد و دادهها خامِ زبانی به سمت مدلهای زبانی و هوشوارههای بومی پیش برویم.
مدیر پژوهشی فرهنگستان با اشاره به فراوردههای لازم برای بوم زیست زبان فارسی در رایاسپهر اضافه کرد: درگاه ملّی زیست بوم، رابطههای ملّی واژگانی برخط، اطلس ملّی گویشهای ایران و سبا این حالنۀ ارزیابیِ کیفیت فراوردههایی هستند که برای این موضوع اهمیت دارند.
او با اشاره به مأموریتهای معاونت علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیانِ ریاست جمهوری، ابراز امیدواری کرد با حمایت این معاونت از طرحهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی برای حضورِ اثرگذار زبان فارسی در رایاسپهر، تحولی امیدبخش در این زمینه پدید آید.
زبان فارسی به بنیاد نخبگان بازگردد
سید مجتبی حسینی، دبیر فرهنگستان به تشکیل کارگروهی مشترک میان فرهنگستان زبان و ادب فارسی و معاونت علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیان رئیس جمهور اشاره کرد و اظهار کرد: تشکیل این کارگروه میتواند به روند سبا این حالندهی هوش مصنوعی و استفاده از آن در زبان فارسی، کمک کند.
دبیر فرهنگستان پیگیری کرد: یاری گرفتن از شرکتهای دانشبنیان میتواند فقر منابع انسانی و تجهیزات را برطرف کرده و درنتیجه دستیابی به فنّاوری دیجتال در حوزۀ هوش مصنوعی را تسریع کرده و غنی سازد.
او در پایان اظهار کرد: از چند سال پیش، موضوع ادبیات از بنیاد نخبگان حذف شد. احیای مجدد آن، از درخواستهای فرهنگستان زبان و ادب فارسی است.
اظهار کردنی است در این نشست سعید سرکار، رئیس مرکز توسعۀ فنّاوریهای راهبردی، و حسین روزبه، رئیس سازمان توسعۀ همکاریهای علمی و فنّاورانۀ بینالمللیِ معاونت علمی، فنّاوری و اقتصاد دانشبنیان ریاست جمهوری و جمعی از مدیران بنیاد سعدی و بنیاد دایرةالمعارف جهان اسلامی نیز حضور داشتند.
پیش از این نشست معاون علمی، فناوری و اقتصاد دانشبنیان رئیسجمهور از کتابخانۀ مرکزی و نمایشگاه آثار انتشارات فرهنگستان زبان و ادب فارسی بازدید کرد.