صدای مردی از ۵۳ قرن پیش بازسازی شد
فرادید – ۵۳ قرن است که او صحبت نکرده، اما شاید «اوتسی، مرد یخی» سرانجام بتواند سکوتش را بشکند.
طرحی از چهره احتمالی اوتسی، مرد یخی؛ آیا زمانش رسیده صدای او را هم بشنویم؟
صدای مردی از ۵۳ قرن پیش بازسازی شد
به گزارش بالاسری، اوتسی نام پیکر یخزدهای است که در ۱۹۹۱ در کوههای آلپ
اوتسال و در نزدیکی هاوبسلابیوخ در مرز میان اتریش و ایتالیا یافت شد. نام
او را از اوتسال همان منطقه وام گرفته شده است. «اوتسی، مرد یخی» کهنترین
مومیایی طبیعی یافت شده در اروپا است.
پژوهشگران ایتالیایی در شهرشمالی بولزانو در تلاشاند تا صدای گم شده اوتسی را پس از ۵۳۰۰ سال بازسازی
کنند. فرانچسکو آوانزینی، مدیر پروژه، در گفتگو با سی ان ان گفت: «در حدود
یک سال آینده ما میخواهیم صدای اوتسی را به او برگردانیم، یا دست کم بتوانیم نزدیکترین صدای احتمالیاش را بازسازی کنیم.»
این ادعا اگر رنگ واقعیت به خود بگیرد، در حقیقت اولین نوع از این دست آزمایشهایی است که بر روی یک مومیایی صورت گرفته است.
تیمآوانزینی با کمک سی.تی. اسکن توانسته از مجرای صوتی اوتسی یک مدل تهیه کند
که شامل تارهای صوتی و دهان او است. سپس پژوهشگران شورای پژوهش ملی در
پائودا توسط یک نرم افزار ویژه و مدل تهیه شده از مجرای صوتی اوتسی،
میتوانند صدای مرد یخی را بازسازی کنند.
آوانزینی میگوید: «البتهواضح است که ما نمیدانیم اوتسی ۵۳۰۰ سال پیش به چه زبانی صحبت میکرده
است! اما احتمالا ما بتوانیم تمبر حروف صداداری که او استفاده میکرده را
بازسازی کنیم. ما حتی امیدواریم که از حروف بیصدایی که او استفاده میکردهنیز الگوبرداری کنیم.»
این دسته از محققان هنگام کار کردن بر رویمومیایی ۵۳۰۰ ساله که آن هم در شرایطی خاصی نگهداری میشود، به مشکلاتزیادی برخوردند. آوانزینی در این باره میگوید: «مثلا اعضای گروه مجبور
بودند در مورد برخی بافتهای نرم که بر روی صدای انسان تاثیرگذار است، بافرضیه جلو بروند.»
آوانزینی در ادامه میگوید: « یکی دیگر ازمشکلات بزرگ حالت بدن اوتسی است: یکی از بازوهایش گلو و استخوان لامى او
را پوشانده که آن هم از جا در رفته است. برای پروژه ما، بازو در بدترینوضعیت ممکن قرار دارد.»
علیرغم تمام مشکلات، پژوهشگران بسیار خوشبین هستند. آنها امیدوارند که در
آینده نزدیک موفق بشوند و نهایتا تا سال دیگر بتوانند صدای اوتسی رابشنوند.
آوانزینی میگوید: «تمایل داریم تا از صدای مرد یخی یک
فایل صوتی ایجاد کنیم تا هر کس که به موزه میآید علاوه بر مشاهده اوتسی،
بتواند صدای او را هم بشنود.»
اوتسی، مرد یخی، که بود؟
همانطور که گفته شد، اوتسی در سال ۱۹۹۱ در کوههای آلپ یافت شد. او جزو کهنترین
مومیاییهای جهان است، به شکلی که حتی مومیاییهای مصری چند صد سال از
اوتسی جوانتر هستند. او درون سلولی ویژه (با دمای ثابت منفی ۶ درجه
سانتیگراد و رطوبت ۹۸ درصد) آرمیده و در موزه بولزانو نگهداری میشود. او
نگین درخشان این موزه محسوب میشود.
در طول ۲۵ ساله گذشته، محفظه شیشهایِ اوتسی چون دروازهای برای سفر به دوران ماقبل تاریخ است. بقایای
بدن او در حقیقت گنجینهای گرانبها از زندگی در منطقه آلپ در بیش از ۵
هزار سال پیش را به رخ میکشد. امروزه دانشمندان حتی نحوه مرگ اوتسی را حدس زدهاند.
بنا به گزارش موسسه پژوهشهای مومیایی و مرد یخی
(EURAC)، اوتسی ۱٫۶ قد و نزدیک به ۵۰ کیلو وزن داشته است. او احتمالا
موهایی تیره و بلند (تا شانه) و همچنین ریش داشته است. در روی بدن اوتسی
همچنین ۶۱ جای خالکوبی مشاهده شده است. البته محققان بنا به محل خالکوبیها
معتقدند که آنها هدف درمانی خصوصا در مفصلها داشتهاند.
آزمایش DNA و بررسیهای دیگر نیز نشان داده که او چشمانی قهوهای داشته و البته وضعیت سلامتش نیز چندان خوب نبوده است.
نکتهای جالب در مورد سن اوتسی نیز وجود دارد: او با ۴۵ سال سن، در آن روزها
تقریبا مسن حساب میشده است. اوتسی از نظر ژنتیکی مستعد ابتلا به
بیماریهای قلبی – عروقی بود و همچنین از گرفتگی سرخرگها، عدم تحمل لاکتوز
و مشکلات دندان رنج میبرد. احتمالا اوتسی از زخمهای داخلی نیز رنج
میبرده، چرا که دانشمندان آثار نوعی انگل رودهای را در او مشاهده کردهاند.
قد، وزن، بیماری، نحوه مرگ و اطلاعات دیگری از او به دست آمده است
از آن جالبتر اینکه در حال حاضر میتواند نوادگان او را در برخی مناطق اروپا مانند جزیره کُرس فرانسه و جزیره ساردنی ایتالیا یافت.
پژوهشگران پس از بررسی زخمهای بدن اوتسی با قدیمیترین گلبولهای قرمزی که تاکنون
کشف شده، مواجه شدند. ما در حال حاضر حتی از لباس و سلاح او اطلاعات زیادیدر دست داریم.
نحوه مرگ اوتسی
اما یکی از جذابترین نکات در مورد اوتسی، نحوه مرگ او است. آثار تیر بر روی
شانه چپ اوتسی مشاهده میشود که احتمالا یکی از شریانهای خونی او را قطع
کرده است: اوتسی به قتل رسیده بود.
همچنین از گردههای داخل معده اوتسی میتوان حدس زد که او در فصل بهار به قتل رسیده است. این در حالی است
که نمونههای دیگر دست کم این فرضیه را تایید میکنند که او پیش از مرگ یک
وعده غذایی خوب میل کرده است: غلات، گوشت و میوه.
مسئلهای که ما هنوز دلیلش را نمیدانیم این است که او در آن روزها در ارتفاع ۳۰۰۰ متری چه
میکرده است؟ یا اصلا چرا کشته شد؟ البته این را هم نمیدانیم که اگر
اوتسی صحبت کند، آیا خودش میتواند رازش را افشا کند؟!