به گزارش گروه اجتماعی خبرگزاری بالاسری، در ادامه‌ی رونمایی از طرح‌های تحول‌آفرین قوه قضاییه در حوزه‌ی فناوری‌های نوین و هوش مصنوعی، صبح در روز جاری با حضور حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسنی‌اژه‌ای، رئیس قوه قضاییه، از طرح «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، رونمایی شد.
با رونمایی از این طرح، حرکت قوه قضاییه از مرحله‌ی «دادرسی الکترونیکی» به سمت «دادرسی هوشمند»، شتاب پیدا می‌کند.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسنی‌اژه‌ای در جریان رونمایی از طرحِ «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی» بر دو نکته مشخص تصریح کرد؛ نخست، «ارائه‌ی آموزش‌هایجامع و کامل به قضات و مقامات قضایی پیرامون مقوله‌ی ارجاع هوشمند» و دوم، «تمهید مقدماتی برای اطلاع سریع قضات و طرفین پرونده‌ها از ارجاعات هوشمند صورت‌گرفته».
رئیس قوه قضاییه نیز طی سخنانی در جمع مدیران قضایی و دست‌اندرکاران طرح «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، ضمن تقدیر از بانیان و عاملان طرح مذکور، اظهار کرد: بواسطه‌ی طرح «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، سرعت و دقت رسیدگی به پرونده‌ها، به نحو چشمگیری افزایش می‌یابد و از اعمال سلیقه در ارجاع پرونده‌ها و رسیدگی‌ها، پیشگیری به عمل می‌آید.
رئیس دستگاه قضا با برشمردن عمده مزایای طرحِ «ارجاع هوشمند پرونده‌هایقضایی»، اظهار کرد: «تخصیص پرونده بر اساس ظرفیت واقعی شعب، حجم کار موجود و نوع تخصص، نه بر مبنای رابطه یا سلیقه» و «پیشگیری از تراکم نامتوازن؛ از عمده مزایای طرحِ «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، است.
رئیس عدلیه عنوان کرد: با رونمایی از این طرح هوشمند، ارجاع پرونده‌ها، قابل ثبت، قابل بازبینی و قابل نظارت می‌شود. نتیجه‌ی مورد انتظار هم توزیع عادلانه‌‌ی حجم کاری، کاهش اعمال سلیقه و کوتاه‌شدن فرآیند رسیدگی‌هاست است.
قاضیالقضات در ادامه ضمن تبیین و تشریح اولویت‌های عدلیه، اظهار کرد: گسترش عدل و ارائه‌ی خدمات دقیق، سریع و کم‌هزینه در راستای افزایش رضایتمندی شهروندان و مراجعان، دو وظیفه و مسئولیت اصلی و اولویت‌دار دستگاه قضا است.
رئیس دستگاه قضا، رضایتمندی شهروندان را مقوله‌ای بسیار پراهمیت و اولویت‌دار دانست و بیان داشت: گسترش دادرسی هوشمند و بهره‌گیری از فناوری‌های نوین، از جمله مؤلفه‌هایی است که سبب افزایش رضایتمندی شهروندان و مراجعان به عدلیه می‌شود. فی‌المثل بواسطه‌ی همین طرحِ «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، مراجعان به مراجع قضایی، دیگر دغدغه‌ای از حیث سیر رسیدگی‌ها ندارند و می‌دانند که پرونده‌شان در تاریخ مشخصی از فلان شعبه بدوی به فلان شعبه تجدیدنظر، ارجاع شده است.
رئیس عدلیه با تأکید بر اهمیت تکمیل حلقه‌های رضایتمندی شهروندان، عنوان کرد: شهروندان توقع دارند با راه‌اندازی طرحِ «ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی»، پس از دریافت پیامک از سبا این حالنه‌ی مربوطه، وقتی به مرجع قضایی ذیصلاح مراجعه کردند، پرونده‌یارجاع‌شده‌شان، در دسترس و در سیر رسیدگی باشد؛ به عبارت دیگر، پس از ارجاع هوشمند پرونده، باید به سرعت، ارجاع فیزیکی پرونده نیز محقق شود تا حلقه‌یرضایتمندی شهروندان، تکمیل گردد.
قاضیالقضات با تأکید بر اینکه هوشمندسازی فرپیش روای قضایی، نقطه‌ی پایان و حد یقفی ندارد، خاطرنشان کرد: به هر میزان که فناوری‌های نوین و هوشمند ایجاد شود، قوه قضاییه در راستای کسب رضایتمندی شهروندان و تسهیل و تسریع پیشبرد امورات قضایی و حقوقی آنها، از این فناوری‌ها بهره خواهد گرفت.
حجت‌الاسلام‌والمسلمین محسنی‌اژه‌ای با قدردانی از خدمات و زحمات ریاست مرکز آمار و فناوری اطلاعات اظهار کرد: دکتر کاظمی‌فرد و مجموعه‌ی نیروهای مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه، حقاً و انصافاً مجاهدت مطلوبی داشته‌اند و علی‌رغم محدودیت‌ها و مضایق اعتباری و بودجه‌ای با توان بومی، طرح‌های فناورانه و هوشمند مؤثر و نافعی را به مرحله‌ی اجرا و عملیاتی رساندند.
نیز در این مراسم، صاحبکار معاون راهبردی قوه قضاییه با اشاره به ضرورت هماهنگی سیاست‌ها، قوانین و اقدبا این حالت اجرایی در مسیر تحول دستگاه قضایی،اظهار کرد: هوشمندسازی فرایندها و استفاده حداکثری از فناوری‌های نوین در ارائه خدمات قضایی، در بند 26 سیاست‌های کلی نظام ابلاغی مقام معظم رهبری مورد تأکید قرار گرفته است. در همین راستا، موضوع ارجاع هوشمند پرونده‌های قضایی با در نظر گرفتن تخصص، اوضاع و شرایط پرونده و موارد مشابه، در راهکارهای سند تحول و تعالی قوه قضاییه پیش‌بینی شد و در ادامه، در برنامه هفتم پیشرفت نیز تکلیف قانونی برای فراهم‌سازی امکان ارجاع پرونده با استفاده از فناوری‌های نوین، از جمله هوش مصنوعی، به‌منظور کمک به قاضی تعیین شد.
وی با بیان اینکه قوه قضاییه موفق شده است این تکلیف قانونی را محقق کند، اضافه کرد: در کنار این اقدبا این حالت، طی هفته‌های اخیر نیز با راه‌اندازی سکوهای هوشمند مبتنی بر هوش مصنوعی و سبا این حالنه ضمانت الکترونیک، تلاش شده است نقش عوامل انسانی در فرایندهایی که امکان انجام هوشمند آنها وجود دارد، کاهش یابد. در روز جاری نیز با راه‌اندازی سبا این حالنه ارجاع هوشمند پرونده‌ها به قضات، یکی دیگر از مراحل این مسیرتکمیل شده است که در صورت توسعه کامل، می‌تواند موجب افزایش سرعت و دقت در فرایندهای قضایی و کاهش نیاز به مداخله انسانی شود.
معاون راهبردی قوه قضاییه با اشاره به آثار اجرای این طرح در کاهش نیروی انسانی موردنیاز برای ارجاع پرونده‌ها اظهار کرد: برای نمونه، در مجتمع تجدیدنظر تهران، تعداد چهار نیروی انسانی ارزشمند که به‌صورت اختصاصی مسئول ارجاع پرونده‌ها بودند، با اجرای این سبا این حالنه به کمتر از یک نفر کاهش یافته و سه نفر از نیروها برای انجام سایر امور و رسیدگی به پرونده‌ها به کار گرفته شده‌اند. برآورد ما این است که با اجرای کامل اینطرح در سراسر سرزمین، امکان صرفه‌جویی در ظرفیت کاری حدود 200 قاضی تمام‌وقت نیز فراهم شود تا این نیروهای ارزشمند در سایر بخش‌های موردنیاز دستگاه قضایی به کار گرفته شوند.
کاظمی‌فرد رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه نیز با اشاره به حرکت دستگاه قضایی به سمت دادرسی هوشمند، اظهار کرد: یکی از مهم‌ترین ویژگی‌هایدادرسی هوشمند، کاهش دخالت انسانی در فرایندهای اجرایی است. در همین راستا، حرکت به سمت ایجاد شعب هوشمند در دستور کار قرار گرفته است تا اقدبا این حالتی نظیرارجاع پرونده، انتخاب کارشناس، انجام استعلبا این حالت، مکاتبات، وقت‌دهی‌ها و سایرامور اداری شعب به‌صورت هوشمند انجام شود؛ به زودی سبا این حالنه وقت‌دهی هوشمند نیزرونمایی خواهد شد.
وی با اشاره به اینکه راه‌اندازی سبا این حالنه ارجاع هوشمند پرونده از مطالبات و موضوعات مطرح‌شده طی سال‌های پیشین بوده است، اضافه کرد: این موضوع نخستین‌بار در تبصره ماده 8 آیین‌نامه نحوه استفاده از سبا این حالنه‌های رایانه‌ای و مخابراتی در سال 1395 مطرح شد و پس از ایجاد زیرساخت‌های موردنیاز، هم‌اکنون امکان اجرای آن فراهم شده است. این سبا این حالنه نیز در راستای اجرای سند تحول و تعالی قوه قضاییه و با هدف کاهش اطاله دادرسی و پیشگیری از خطا در فرایند رسیدگی راه‌اندازی شده است.
رئیس مرکز آمار و فناوری اطلاعات قوه قضاییه با بیان اینکه اجرای سراسری این سبا این حالنه پس از طی مراحل آزمایشی از ابتدای بالاسریماه در کل سرزمین آغاز شده است، اظهار کرد: تهران به‌عنوان نخستین پایلوت اجرای این طرح انتخاب شد و کار از محاکم تجدیدنظر آغاز شد. هم هم‌اکنون بیش از 80 درصد ارجاعات پرونده در محاکم تجدیدنظر به صورت هوشمند انجام می‌شود.
وی اضافه کرد: در حال حاضر حدود 40 درصد ارجاعات پرونده در مجموع مراجع قضایی سرزمین از طریق سبا این حالنه هوشمند ارجاع پرونده صورت می‌گیرد و برنامه‌ریزی شده است که اجرای آن به‌تدریج در تمامی مراجع، از جمله دادسراها و دادگاه‌ها، تکمیل شود. به عنوان نمونه، در استان قم 83 درصد کل ارجاعات در همه مراکز قضایی به صورت هوشمند انجام می‌شود.
کاظمی‌فرد با اشاره به آثار اجرای این طرح، تصریح کرد: با هوشمندسازی ارجاع پرونده، امکان رصد لحظه‌ای وضعیت و مسیر پرونده فراهم می‌شود و دیگر شاهد سرگردانی پرونده‌ها در فرایند ارجاع نخواهیم بود.
عتباتی رئیس کل دادگستری استان تهران نیز، با اشاره به اهمیت بهره‌گیری از فناوری‌های نوین در ارائه خدمات قضایی، اظهار کرد: در روز جاری شاهد نقطه عطفی در تاریخ قوه قضاییه هستیم و با استفاده از دانش و فناوری‌های جدید، مسیر ارائه خدمات قضایی به شهروندان در بسترهای الکترونیکی، با رعایت سه اصل دقت، صحت و سرعت، هموارتر می‌شود.
وی با اشاره به تجربه سرزمینهای دیگر در زمینه ارجاع هوشمند پرونده‌ها اظهار کرد: بر اساس بررسی‌های انجام‌شده، در 12 سرزمین جهان ارجاع پرونده‌ها به‌صورت هوشمند و الکترونیکی انجام می‌شود و اجرای این طرح در قوه قضاییه نیز گامی مهم در مسیرتحول خدمات قضایی به شمار می‌رود.
رئیس کل دادگستری استان تهران با بیان اینکه اجرای این سبا این حالنه موجب کاهش نیازبه فضاهای فیزیکی و نیروی انسانی در فرایند ارجاع پرونده‌ها می‌شود، اضافه کرد: با هوشمندسازی این فرایند، بخشی از ظرفیت نیروی انسانی و امکانات موجود آزاد خواهد شد تا در سایر بخش‌ها مورد استفاده قرار گیرد. نیز افزایش سرعت و دقت در ارجاع پرونده‌ها، ارتقای رضایتمندی شهروندان و کاهش زمینه‌های سوگیری و نارضایتی در این فرایند از دیگر آثار اجرای این طرح خواهد بود.
عتباتی ابراز امیدواری کرد که با تداوم این مسیر و توسعه خدمات هوشمند قضایی،شهروندان آثار این اقدبا این حالت را در فرایند رسیدگی به پرونده‌ها، احقاق حق و اجرای عدالت بیش از پیش مشاهده کنند.
رئیس کل دادگستری استان تهران با بیان اینکه محاکم تجدیدنظر استان تهران به‌عنوان پایلوت اجرای طرح ارجاع هوشمند پرونده انتخاب شدند اظهار کرد: از ابتدای بالاسریماه، ارجاع هوشمند پرونده‌ها به‌صورت جدی در دستور کار قرار گرفت و از ابتدایماه جاری نیز ارجاع پرونده‌ها بدون دخالت انسانی به شکل الزامی دنبال شده است.
وی اضافه کرد: در سبا این حالنه ارجاع هوشمند پرونده، شعب بر اساس داده‌ها و با در نظر گرفتن تخصص قضات دسته‌بندی شده‌اند تا پرونده‌ها متناسب با موضوع و تخصص هر شعبه ارجاع شوند. بر همین اساس، در حوزه‌هایی مانند دادگاه خانواده، پرونده‌های طلاق و مسائل مالی زوجین و نیز پرونده‌های حوزه املاک و موضوعات امنیتی، تقسیم‌بندی تخصصی پیش‌بینی شده است.
/